(Πηγή: Βιβλίο Μαθητή, Χημεία Β΄ ΓΕΛ, §5.5 Υφάνσιμες ύλες. Οι εκφωνήσεις των παρακάτω ερωτήσεων/ασκήσεων προέρχονται από το ενιαίο μπλοκ ασκήσεων του Κεφαλαίου 5 (σελ. 155-156) και ανατέθηκαν σε αυτό το υποκεφάλαιο με βάση τη θεματική τους συνάφεια.)
Ποιες υφάνσιμες ύλες λέγονται φυσικές και ποιες συνθετικές; Δώστε από δύο παραδείγματα.
Σκέψη / Μεθοδολογία: Η κατηγοριοποίηση των υφάνσιμων υλών γίνεται με βάση την προέλευσή τους (φυσική ή συνθετική/βιομηχανική παραγωγή).
Λύση:
Απάντηση: Φυσικές: π.χ. βαμβάκι, μαλλί. Συνθετικές: π.χ. Nylon, πολυεστέρες (Terylene/Dacron).
Ποια η διαφορά στη δομή ανάμεσα σε ένα πολυαμίδιο και έναν πολυεστέρα;
Σκέψη / Μεθοδολογία: Και τα δύο είναι πολυμερή συμπύκνωσης· διαφέρουν στον τύπο του δεσμού που ενώνει τις μονομερείς μονάδες.
Λύση:
Απάντηση: Στο πολυαμίδιο ο δεσμός ένωσης είναι αμιδικός (–CO–NH–), ενώ στον πολυεστέρα είναι εστερικός (–CO–O–).
Γιατί οι φυσικές ίνες απορροφούν πιο εύκολα το νερό σε σχέση με τις συνθετικές;
Σκέψη / Μεθοδολογία: Η ικανότητα απορρόφησης νερού συνδέεται με την παρουσία πολικών ομάδων (π.χ. -OH, -NH-, -CO-) ικανών να σχηματίσουν δεσμούς υδρογόνου με το νερό, και με τη λιγότερο συμπαγή δομή των φυσικών ινών.
Λύση:
Ενδεικτική απάντηση: Επειδή οι φυσικές ίνες διαθέτουν πολλές πολικές ομάδες (–OH, –NH–, –CO–) που σχηματίζουν δεσμούς υδρογόνου με το νερό, ενώ οι συνθετικές έχουν πιο συμπαγή/υδρόφοβη δομή με λιγότερες τέτοιες ομάδες.