ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – ΛΥΣΕΙΣ – ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Ασκήσεων Σχολικού Βιβλίου
24 Στοιχεία
Κεφάλαιο 1.1 – Σελίδα 10 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις
Κεφάλαιο 1.2 – Σελίδα 12 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις
Κεφάλαιο 1.3 – Σελίδα 16 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις
Κεφάλαιο 1.4 – Σελίδα 20 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις
Κεφάλαιο 1.5 – Σελίδα 23 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις
Κεφάλαιο 2.1 – Σελίδα 40 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις
Κεφάλαιο 2.2 – Σελίδα 45 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις
Κεφάλαιο 2.3 – Σελίδα 46 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις
Κεφάλαιο 2.4 – Σελίδα 52 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις
Κεφάλαιο 2.5 – Σελίδα 54 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις
Κεφάλαιο 2.6 – Σελίδα 61 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις
Κεφάλαιο 2.7 – Σελίδα 65 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις
Κεφάλαιο 2.8 – Σελίδα 68 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις
Κεφάλαιο 3.1 – Σελίδα 89 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις
Κεφάλαιο 3.2 – Σελίδα 91 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις
Κεφάλαιο 3.3 – Σελίδα 98 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις
Κεφάλαιο 4.1 – Σελίδα 113 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις
Κεφάλαιο 4.2 – Σελίδα 117 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις
Κεφάλαιο 4.3 – Σελίδα 119 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις
Κεφάλαιο 5.1 – Σελίδα 131 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις
Κεφάλαιο 5.2 – Σελίδα 136 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις
Κεφάλαιο 5.3 – Σελίδα 140 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις
Κεφάλαιο 5.4 – Σελίδα 145 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις
Κεφάλαιο 5.5 – Σελίδα 149 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις
ΘΕΩΡΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ
24 Στοιχεία
Κεφάλαιο 1.1 – Εισαγωγή στην οργανική χημεία – Σελίδα 10
Κεφάλαιο 1.2 – Ταξινόμηση οργανικών ενώσεων – Ομόλογες σειρές – Σελίδα 12
Κεφάλαιο 1.3 – Ονοματολογία άκυκλων οργανικών ενώσεων – Σελίδα 16
Κεφάλαιο 1.4 – Ισομέρεια – Σελίδα 20
Κεφάλαιο 1.5 – Ανάλυση των οργανικών ενώσεων – Σελίδα 23
Κεφάλαιο 2.1 – Πετρέλαιο – Προϊόντα πετρελαίου. Βενζίνη. Καύση – Καύσιμα – Σελίδα 40
Κεφάλαιο 2.2 – Νάφθα – Πετροχημικά – Σελίδα 45
Κεφάλαιο 2.3 – Αλκάνια – Μεθάνιο, φυσικό αέριο, βιοαέριο – Σελίδα 46
Κεφάλαιο 2.4 – Καυσαέρια – Καταλύτες αυτοκινήτων – Σελίδα 52
Κεφάλαιο 2.5 – Αλκένια – Αιθένιο ή αιθυλένιο – Σελίδα 54
Κεφάλαιο 2.6 – Αλκίνια – Αιθίνιο ή ακετυλένιο – Σελίδα 61
Κεφάλαιο 2.7 – Αρωματικές ενώσεις – Βενζόλιο – Σελίδα 65
Κεφάλαιο 2.8 – Ατμοσφαιρική ρύπανση – Φαινόμενο θερμοκηπίου – Τρύπα όζοντος – Σελίδα 68
Κεφάλαιο 3.1 – Αλκοόλες – Σελίδα 89
Κεφάλαιο 3.2 – Κορεσμένες μονοσθενείς αλκοόλες – Αιθανόλη – Σελίδα 91
Κεφάλαιο 3.3 – Φαινόλες – Σελίδα 98
Κεφάλαιο 4.1 – Κορεσμένα μονοκαρβοξυλικά οξέα – Αιθανικό οξύ – Σελίδα 113
Κεφάλαιο 4.2 – Γαλακτικό οξύ ή 2-υδροξυπροπανικό οξύ – Σελίδα 117
Κεφάλαιο 4.3 – Βενζοϊκό οξύ – Σελίδα 119
Κεφάλαιο 5.1 – Υδατάνθρακες – Σελίδα 131
Κεφάλαιο 5.2 – Λίπη και έλαια – Σελίδα 136
Κεφάλαιο 5.3 – Πρωτεΐνες – Σελίδα 140
Κεφάλαιο 5.4 – Πολυμερή – πλαστικά – Σελίδα 145
Κεφάλαιο 5.5 – Υφάνσιμες ύλες – Σελίδα 149
ΠΡΟΣΘΕΤΕΣ ΔΙΑΔΡΑΣΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ
24 Στοιχεία
Κεφάλαιο 1.1 – Εισαγωγή στην οργανική χημεία – Σελίδα 10 — Άσκηση
Κεφάλαιο 1.2 – Ταξινόμηση οργανικών ενώσεων – Ομόλογες σειρές – Σελίδα 12 — Άσκηση
Κεφάλαιο 1.3 – Ονοματολογία άκυκλων οργανικών ενώσεων – Σελίδα 16 — Άσκηση
Κεφάλαιο 1.4 – Ισομέρεια – Σελίδα 20 — Άσκηση
Κεφάλαιο 1.5 – Ανάλυση των οργανικών ενώσεων – Σελίδα 23 — Άσκηση
Κεφάλαιο 2.1 – Πετρέλαιο – Προϊόντα πετρελαίου. Βενζίνη. Καύση – Καύσιμα – Σελίδα 40 — Άσκηση
Κεφάλαιο 2.2 – Νάφθα – Πετροχημικά – Σελίδα 45 — Άσκηση
Κεφάλαιο 2.3 – Αλκάνια – Μεθάνιο, φυσικό αέριο, βιοαέριο – Σελίδα 46 — Άσκηση
Κεφάλαιο 2.4 – Καυσαέρια – Καταλύτες αυτοκινήτων – Σελίδα 52 — Άσκηση
Κεφάλαιο 2.5 – Αλκένια – Αιθένιο ή αιθυλένιο – Σελίδα 54 — Άσκηση
Κεφάλαιο 2.6 – Αλκίνια – Αιθίνιο ή ακετυλένιο – Σελίδα 61 — Άσκηση
Κεφάλαιο 2.7 – Αρωματικές ενώσεις – Βενζόλιο – Σελίδα 65 — Άσκηση
Κεφάλαιο 2.8 – Ατμοσφαιρική ρύπανση – Φαινόμενο θερμοκηπίου – Τρύπα όζοντος – Σελίδα 68 — Άσκηση
Κεφάλαιο 3.1 – Αλκοόλες – Σελίδα 89 — Άσκηση
Κεφάλαιο 3.2 – Κορεσμένες μονοσθενείς αλκοόλες – Αιθανόλη – Σελίδα 91 — Άσκηση
Κεφάλαιο 3.3 – Φαινόλες – Σελίδα 98 — Άσκηση
Κεφάλαιο 4.1 – Κορεσμένα μονοκαρβοξυλικά οξέα – Αιθανικό οξύ – Σελίδα 113 — Άσκηση
Κεφάλαιο 4.2 – Γαλακτικό οξύ ή 2-υδροξυπροπανικό οξύ – Σελίδα 117 — Άσκηση
Κεφάλαιο 4.3 – Βενζοϊκό οξύ – Σελίδα 119 — Άσκηση
Κεφάλαιο 5.1 – Υδατάνθρακες – Σελίδα 131 — Άσκηση
Κεφάλαιο 5.2 – Λίπη και έλαια – Σελίδα 136 — Άσκηση
Κεφάλαιο 5.3 – Πρωτεΐνες – Σελίδα 140 — Άσκηση
Κεφάλαιο 5.4 – Πολυμερή – πλαστικά – Σελίδα 145 — Άσκηση
Κεφάλαιο 5.5 – Υφάνσιμες ύλες – Σελίδα 149 — Άσκηση
ΤΕΣΤ (ΑΣΚΗΣΕΙΣ) ONLINE
24 Tests / Διαγωνίσματα
Κεφάλαιο 1.1 – Εισαγωγή στην οργανική χημεία – Σελίδα 10 — Τεστ
Κεφάλαιο 1.2 – Ταξινόμηση οργανικών ενώσεων – Ομόλογες σειρές – Σελίδα 12 — Τεστ
Κεφάλαιο 1.3 – Ονοματολογία άκυκλων οργανικών ενώσεων – Σελίδα 16 — Τεστ
Κεφάλαιο 1.4 – Ισομέρεια – Σελίδα 20 — Τεστ
Κεφάλαιο 1.5 – Ανάλυση των οργανικών ενώσεων – Σελίδα 23 — Τεστ
Κεφάλαιο 2.1 – Πετρέλαιο – Προϊόντα πετρελαίου. Βενζίνη. Καύση – Καύσιμα – Σελίδα 40 — Τεστ
Κεφάλαιο 2.2 – Νάφθα – Πετροχημικά – Σελίδα 45 — Τεστ
Κεφάλαιο 2.3 – Αλκάνια – Μεθάνιο, φυσικό αέριο, βιοαέριο – Σελίδα 46 — Τεστ
Κεφάλαιο 2.4 – Καυσαέρια – Καταλύτες αυτοκινήτων – Σελίδα 52 — Τεστ
Κεφάλαιο 2.5 – Αλκένια – Αιθένιο ή αιθυλένιο – Σελίδα 54 — Τεστ
Κεφάλαιο 2.6 – Αλκίνια – Αιθίνιο ή ακετυλένιο – Σελίδα 61 — Τεστ
Κεφάλαιο 2.7 – Αρωματικές ενώσεις – Βενζόλιο – Σελίδα 65 — Τεστ
Κεφάλαιο 2.8 – Ατμοσφαιρική ρύπανση – Φαινόμενο θερμοκηπίου – Τρύπα όζοντος – Σελίδα 68 — Τεστ
Κεφάλαιο 3.1 – Αλκοόλες – Σελίδα 89 — Τεστ
Κεφάλαιο 3.2 – Κορεσμένες μονοσθενείς αλκοόλες – Αιθανόλη – Σελίδα 91 — Τεστ
Κεφάλαιο 3.3 – Φαινόλες – Σελίδα 98 — Τεστ
Κεφάλαιο 4.1 – Κορεσμένα μονοκαρβοξυλικά οξέα – Αιθανικό οξύ – Σελίδα 113 — Τεστ
Κεφάλαιο 4.2 – Γαλακτικό οξύ ή 2-υδροξυπροπανικό οξύ – Σελίδα 117 — Τεστ
Κεφάλαιο 4.3 – Βενζοϊκό οξύ – Σελίδα 119 — Τεστ
Κεφάλαιο 5.1 – Υδατάνθρακες – Σελίδα 131 — Τεστ
Κεφάλαιο 5.2 – Λίπη και έλαια – Σελίδα 136 — Τεστ
Κεφάλαιο 5.3 – Πρωτεΐνες – Σελίδα 140 — Τεστ
Κεφάλαιο 5.4 – Πολυμερή – πλαστικά – Σελίδα 145 — Τεστ
Κεφάλαιο 5.5 – Υφάνσιμες ύλες – Σελίδα 149 — Τεστ
ΤΕΣΤ (ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΑ) – ΕΡΓΑΣΙΕΣ
5 Tests / Διαγωνίσματα
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 – ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 – ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ – ΥΔΡΟΓΟΝΑΝΘΡΑΚΕΣ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 – ΑΛΚΟΟΛΕΣ – ΦΑΙΝΟΛΕΣ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 – ΚΑΡΒΟΞΥΛΙΚΑ ΟΞΕΑ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 – ΒΙΟΜΟΡΙΑ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΜΟΡΙΑ
ΤΕΣΤ (ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΑ) ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΤΕΤΡΑΜΗΝΩΝ (ONLINE)
2 Tests / Διαγωνίσματα
ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Α΄ ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ
ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Β΄ ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ
Προηγούμενο Στοιχείο
Επόμενο Στοιχείο

Κεφάλαιο 5.4 – Σελίδα 145 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις

ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – ΛΥΣΕΙΣ – ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Ασκήσεων Σχολικού Βιβλίου Κεφάλαιο 5.4 – Σελίδα 145 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις

(Πηγή: Βιβλίο Μαθητή, Χημεία Β΄ ΓΕΛ, §5.4 Πολυμερή - πλαστικά. Οι εκφωνήσεις των παρακάτω ερωτήσεων/ασκήσεων προέρχονται από το ενιαίο μπλοκ ασκήσεων του Κεφαλαίου 5 (σελ. 155-159) και ανατέθηκαν σε αυτό το υποκεφάλαιο με βάση τη θεματική τους συνάφεια.)

Ερωτήσεις επανάληψης

Ερώτηση 1 (σελ. 155)

Ποιες ενώσεις λέγονται μεγαλομοριακές;

Σκέψη / Μεθοδολογία: Ζητείται ο γενικός ορισμός μεγαλομορίων/πολυμερών.

Λύση:

  1. Μεγαλομοριακές (ή μακρομοριακές) ονομάζονται οι ενώσεις με πολύ μεγάλα μόρια, φτιαγμένα από επαναλαμβανόμενες υπομονάδες (μονομερή).

Απάντηση: Μεγαλομοριακές (μακρομοριακές) ενώσεις είναι αυτές που αποτελούνται από πολύ μεγάλα μόρια, φτιαγμένα από επαναλαμβανόμενες δομικές υπομονάδες — τα πολυμερή.

Ερώτηση 2 (σελ. 155)

Τι είναι οι δομικές μονάδες των μεγαλομοριακών ενώσεων;

Σκέψη / Μεθοδολογία: Ζητείται ο όρος για την επαναλαμβανόμενη υπομονάδα ενός πολυμερούς.

Λύση:

  1. Η επαναλαμβανόμενη υπομονάδα από την οποία φτιάχνεται ένα πολυμερές λέγεται μονομερές.

Απάντηση: Οι δομικές μονάδες (μονομερή) είναι οι μικρότερες, επαναλαμβανόμενες μοριακές μονάδες από τις οποίες αποτελείται ένα πολυμερές, ενωμένες μέσω αντιδράσεων πολυμερισμού.

Ερώτηση 26 (σελ. 156)

Δώστε παραδείγματα βαμβακιού, μαλλιού και Nylon από άποψη δομής.

Σκέψη / Μεθοδολογία: Ζητείται ο τύπος πολυμερούς (βιολογικό/συνθετικό, προσθήκης/συμπύκνωσης) κάθε υλικού.

Λύση:

  1. Το βαμβάκι είναι καθαρή κυτταρίνη (πολυσακχαρίτης, βιοπολυμερές συμπύκνωσης της γλυκόζης).
  2. Το μαλλί είναι πρωτεΐνη (βιοπολυμερές συμπύκνωσης αμινοξέων, πολυαμίδιο).
  3. Το Nylon είναι συνθετικό πολυαμίδιο (πολυμερές συμπύκνωσης, τεχνητό ανάλογο των φυσικών πολυπεπτιδίων).

Απάντηση: Το βαμβάκι είναι κυτταρίνη (πολυσακχαρίτης), το μαλλί είναι πρωτεΐνη (φυσικό πολυαμίδιο) και το Nylon είναι συνθετικό πολυαμίδιο — όλα είναι πολυμερή συμπύκνωσης, αλλά διαφορετικής χημικής κατηγορίας μονομερούς.

Ερώτηση 27 (σελ. 156)

Τι είναι τα πολυαμίδια;

Σκέψη / Μεθοδολογία: Ζητείται ο ορισμός μιας συγκεκριμένης κατηγορίας πολυμερών συμπύκνωσης.

Λύση:

  1. Τα πολυαμίδια είναι πολυμερή συμπύκνωσης όπου οι μονομερείς μονάδες ενώνονται με αμιδικούς (πεπτιδικούς) δεσμούς –CO–NH–.

Απάντηση: Πολυαμίδια είναι τα πολυμερή συμπύκνωσης στα οποία οι μονομερείς μονάδες συνδέονται με τον αμιδικό δεσμό (–CO–NH–)· παραδείγματα είναι οι πρωτεΐνες και το Nylon.

Ερώτηση 28 (σελ. 156)

Δώστε ένα παράδειγμα πολυεστέρα και των εφαρμογών του.

Σκέψη / Μεθοδολογία: Ζητείται ονομαστικό παράδειγμα πολυεστέρα από τη θεωρία, με χρήσεις του.

Λύση:

  1. Ο πολυαιθυλενοτερεφθαλικός εστέρας (γνωστός ως Dacron/Terylene) είναι ο κύριος πολυεστέρας που αναφέρεται στη θεωρία, με χρήση κυρίως ως συνθετική υφάνσιμη ίνα.

Απάντηση: Ο πολυαιθυλενοτερεφθαλικός εστέρας (Dacron, Terylene) — χρησιμοποιείται κυρίως ως συνθετική υφάνσιμη ίνα (υφάσματα).

Ερώτηση 29 (σελ. 156)

Τι περιλαμβάνει ο όρος πλαστικά;

Σκέψη / Μεθοδολογία: Ζητείται η έκταση/οριοθέτηση του όρου σύμφωνα με τη θεωρία.

Λύση:

  1. Ο όρος «πλαστικά» αναφέρεται σε μεγάλη κατηγορία πολυμερών, με σαφή διάκριση από τα συνθετικά ελαστικά και τις συνθετικές υφάνσιμες ίνες.

Απάντηση: Ο όρος πλαστικά αφορά μία μεγάλη κατηγορία πολυμερών, η οποία διακρίνεται από τα συνθετικά ελαστικά και τις συνθετικές υφάνσιμες ίνες.

Ερώτηση 30 (σελ. 156)

Δώστε από δύο παραδείγματα πολυμερών προσθήκης.

Σκέψη / Μεθοδολογία: Ζητούνται παραδείγματα πολυμερών που παράγονται με αντίδραση προσθήκης, όχι συμπύκνωσης.

Λύση:

  1. Παραδείγματα πολυμερών προσθήκης από τη θεωρία: πολυαιθυλένιο, πολυπροπυλένιο, PVC, Teflon, πολυακρυλονιτρίλιο.

Απάντηση: Π.χ. πολυαιθυλένιο και πολυπροπυλένιο (ή εναλλακτικά PVC και Teflon).

Ερώτηση 31 (σελ. 156)

Τι είναι ο συμπολυμερισμός; Δώστε ένα παράδειγμα.

Σκέψη / Μεθοδολογία: Ζητείται ο ορισμός πολυμερισμού με περισσότερα από ένα είδη μονομερούς.

Λύση:

  1. Συμπολυμερισμός είναι ο πολυμερισμός στον οποίο συμμετέχουν δύο (ή περισσότερα) διαφορετικά μονομερή, δίνοντας συμπολυμερές.

Απάντηση: Συμπολυμερισμός είναι η αντίδραση πολυμερισμού με δύο ή περισσότερα διαφορετικά μονομερή. Παράδειγμα: ο συμπολυμερισμός βινυλοχλωριδίου (CH2=CHCl) και βινυλιδενοχλωριδίου (CH2=CCl2), που δίνει υλικό συσκευασίας τροφίμων.

Ερώτηση 32 (σελ. 156)

Τι είναι ο βακελίτης και ποια η κύρια ιδιότητά του;

Σκέψη / Μεθοδολογία: Ζητείται ταυτότητα και βασικό χαρακτηριστικό ενός συγκεκριμένου πολυμερούς.

Λύση:

  1. Ο βακελίτης είναι πολυμερές συμπύκνωσης φαινόλης-φορμαλδεΰδης.
  2. Είναι γνωστός για το πολύ υψηλό σημείο τήξης και τη μονωτική του ιδιότητα στον ηλεκτρισμό.

Απάντηση: Ο βακελίτης είναι ρητίνη (πολυμερές) φαινόλης-φορμαλδεΰδης, με πολύ υψηλό σημείο τήξης· κύρια ιδιότητά του είναι ότι είναι ηλεκτρικά μονωτικό.

Ασκήσεις - Προβλήματα

Άσκηση 35 (σελ. 156)

Παρακάτω δίνονται τα εμπορικά ονόματα ορισμένων πολύ γνωστών πολυμερών (πλαστικών). Δώστε τα αντίστοιχα μονομερή. α. PVC β. Στυρόλιο γ. Πολυπροπυλένιο δ. Teflon ε. Orlon στ. Plexiglas

Σκέψη / Μεθοδολογία: Ανατρέχουμε στη θεωρία των πολυμερών προσθήκης, όπου κάθε εμπορικό όνομα αντιστοιχεί σε συγκεκριμένο μονομερές αλκένιο/παράγωγο.

Λύση:

  1. α. PVC (πολυβινυλοχλωρίδιο) ← CH2=CHCl (βινυλοχλωρίδιο/χλωροαιθένιο).
  2. β. Στυρόλιο/πολυστυρένιο ← CH2=CH-C6H5 (στυρόλιο/βινυλοβενζόλιο).
  3. γ. Πολυπροπυλένιο ← CH3CH=CH2 (προπένιο).
  4. δ. Teflon ← CF2=CF2 (τετραφθοροαιθυλένιο).
  5. ε. Orlon (πολυακρυλονιτρίλιο) ← CH2=CHCN (ακρυλονιτρίλιο).
  6. στ. Plexiglas (πολυμεθακρυλικό μεθύλιο) ← CH2=C(CH3)COOCH3 (μεθακρυλικός μεθυλεστέρας).

Απάντηση: α. CH2=CHCl· β. CH2=CH-C6H5· γ. CH3CH=CH2· δ. CF2=CF2· ε. CH2=CHCN· στ. CH2=C(CH3)COOCH3.

Πρόσεξε:

  • Το «Στυρόλιο» ως εμπορικό όνομα του πολυμερούς μπορεί να προκαλέσει σύγχυση με το ίδιο το μονομερές (στυρόλιο) — το πολυμερές λέγεται ακριβέστερα πολυστυρένιο.

Άσκηση 36 (σελ. 156)

Τα πολυμερή συμπύκνωσης τα οποία προκύπτουν από δύο ή περισσότερα μονομερή λέγονται: α. ετεροπολυμερή β. ομοπολυμερή γ. συμπολυμερή δ. ελαστομερή ε. πλαστικά

Σκέψη / Μεθοδολογία: Ελέγχουμε τον ορισμό: πολυμερή από περισσότερα του ενός είδη μονομερούς λέγονται συμπολυμερή.

Λύση:

  1. Ανατρέχουμε στον ορισμό του συμπολυμερισμού: πολυμερισμός με δύο ή περισσότερα διαφορετικά μονομερή δίνει συμπολυμερές.

Απάντηση: γ. συμπολυμερή

Άσκηση 37 (σελ. 156)

Το μόριο που θα αποσπασθεί κατά τη συμπύκνωση των HOCH$_2$CH$_2$OH και C$_2$H$_5$OOC-C$_6$H$_5$-COOC$_2$H$_5$ (διαιθυλεστέρας τερεφθαλικού οξέος) είναι: α. H$_2$O β. CH$_3$OH γ. CH$_3$CH$_2$OH δ. C$_6$H$_6$

Σκέψη / Μεθοδολογία: Πρόκειται για αντίδραση μετεστεροποίησης: η αιθυλενογλυκόλη αντικαθιστά την αιθανόλη στον εστέρα, οπότε αποσπάται η ελεύθερη αλκοόλη του αρχικού εστέρα.

Λύση:

  1. Ο διαιθυλεστέρας περιέχει ομάδες -COOC2H5 (αιθυλεστέρας).
  2. Κατά τη μετεστεροποίηση με την αιθυλενογλυκόλη, οι αιθυλομάδες αντικαθίστανται από την αιθυλενογλυκόλη, απελευθερώνοντας αιθανόλη (CH3CH2OH).

Απάντηση: γ. CH3CH2OH

⚠️ υπό επαλήθευση

Πρόσεξε:

  • Δεν πρόκειται για απλή εστεροποίηση (όπου θα αποσπόταν H2O) αλλά για μετεστεροποίηση, όπου αποσπάται η αρχική αλκοόλη του εστέρα.

Άσκηση 38 (σελ. 157)

Υπάρχουν ανάμεσα στα άλλα και δύο πολυπροπυλένια. Το ένα είναι μαλακό, με χαμηλό σημείο τήξης και μικρή αντοχή. Το άλλο είναι μεγάλης αντοχής και υψηλού σημείου τήξης. Σε ποιο από τα δύο πιστεύετε ότι τα μόριά του είναι πιο «τακτικά» συνδεδεμένα ή πιο κρυσταλλικά;

Σκέψη / Μεθοδολογία: Μεγαλύτερη τάξη/κρυσταλλικότητα στη διάταξη των μορίων επιτρέπει ισχυρότερες διαμοριακές αλληλεπιδράσεις, άρα υψηλότερο σ.τ. και μεγαλύτερη αντοχή.

Λύση:

  1. Μια πιο «τακτική» (κρυσταλλική) διευθέτηση των αλυσίδων επιτρέπει πυκνότερη διευθέτηση και ισχυρότερες διαμοριακές δυνάμεις μεταξύ των αλυσίδων.
  2. Το πολυπροπυλένιο με τη μεγαλύτερη αντοχή και το υψηλότερο σ.τ. είναι αυτό με την πιο τακτική/κρυσταλλική διάταξη μορίων.

Ενδεικτική απάντηση: Το ανθεκτικό, υψηλού σημείου τήξης πολυπροπυλένιο είναι αυτό με τα πιο «τακτικά» συνδεδεμένα (πιο κρυσταλλικά) μόριά.

Πρόσεξε:

  • Η στερεοχημική κανονικότητα (π.χ. μέσω καταλυτών Ziegler-Natta) είναι αυτή που καθορίζει τον βαθμό κρυσταλλικότητας ενός πολυμερούς προσθήκης.

Άσκηση 39 (σελ. 157)

Στα πολυμερή προσθήκης η σχετική μοριακή μάζα του πολυμερούς είναι ακριβώς ...... ...... της M$_r$ του ........ .

Σκέψη / Μεθοδολογία: Στα πολυμερή προσθήκης δεν αποβάλλεται κανένα άτομο κατά την ένωση των μονομερών, άρα η Mr του πολυμερούς είναι ακέραιο πολλαπλάσιο της Mr του μονομερούς.

Λύση:

  1. Σε πολυμερές προσθήκης με βαθμό πολυμερισμού ν, η μάζα του πολυμερούς είναι απλώς ν φορές η μάζα του μονομερούς (καμία απώλεια ατόμων).

Απάντηση: Πολλαπλάσιο (ακέραιο) της Mr του μονομερούς.

Άσκηση 40 (σελ. 157)

Ένα πολυμερές έχει την παρακάτω δομή: ~A–A–A–A–A–A~ | | | | | | A A A A A A θα το χαρακτηρίζατε σαν: α. γραμμικό β. διακλαδισμένο γ. δικτυωτό

Σκέψη / Μεθοδολογία: Η κύρια αλυσίδα φέρει πλευρικές ομάδες σε κάθε άτομο, χωρίς όμως να συνδέεται με άλλες αλυσίδες — αυτό είναι διακλαδισμένη, όχι δικτυωτή, δομή.

Λύση:

  1. Παρατηρούμε ότι κάθε άτομο της κύριας αλυσίδας φέρει μία πλευρική ομάδα A, χωρίς η αλυσίδα να διασταυρώνεται με άλλες αλυσίδες (κάτι που θα την έκανε δικτυωτή).

Απάντηση: β. διακλαδισμένο

Άσκηση 41 (σελ. 157)

Τι είναι σωστότερο να ορίζεται ως βαθμός πολυμερισμού (ν ή i): ο αριθμός των μονομερών που αποτελούν το πολυμερές ή ο αριθμός των μονομερών που αποτελούν μία αλυσίδα του πολυμερούς;

Σκέψη / Μεθοδολογία: Ο βαθμός πολυμερισμού αναφέρεται σε μία αλυσίδα, όχι στο σύνολο του δείγματος (που θα περιείχε αναρίθμητες αλυσίδες).

Λύση:

  1. Ένα δείγμα πολυμερούς περιέχει πάρα πολλές ξεχωριστές αλυσίδες· ο βαθμός πολυμερισμού είναι ιδιότητα μίας αλυσίδας, όχι όλου του δείγματος.

Απάντηση: Το δεύτερο: ο αριθμός των μονομερών που αποτελούν μία (μεμονωμένη) αλυσίδα του πολυμερούς.

Άσκηση 42 (σελ. 158)

Τα υλικά τα οποία επανακτούν το αρχικό τους σχήμα μετά από μία παραμόρφωση λέγονται: α. πλαστικά β. ελαστομερή γ. θερμοπλαστικά δ. ίνες

Σκέψη / Μεθοδολογία: Η ικανότητα επαναφοράς στο αρχικό σχήμα μετά από παραμόρφωση είναι εξ ορισμού η ελαστικότητα.

Λύση:

  1. Ελέγχουμε τον ορισμό: υλικά που επανέρχονται στο αρχικό τους σχήμα μετά από παραμόρφωση λέγονται ελαστομερή.

Απάντηση: β. ελαστομερή

Άσκηση 43 (σελ. 158)

Ποια είναι η σχετική μοριακή μάζα του PVC, αν ένα μόριο του πολυμερούς αποτελείται από 2 500 μόρια του μονομερούς;

Σκέψη / Μεθοδολογία: Στα πολυμερή προσθήκης η Mr του πολυμερούς είναι ίση με τον βαθμό πολυμερισμού επί την Mr του μονομερούς.

Λύση:

  1. Το μονομερές του PVC είναι το βινυλοχλωρίδιο, CH2=CHCl (C2H3Cl). Mr(μονομερούς) = 2(12)+3(1)+35,5 = 62,5.
  2. Mr(PVC) = ν × Mr(μονομερούς) = 2500 × 62,5 = 156 250.

Απάντηση: Mr(PVC) ≈ 156.250.

Άσκηση 44 (σελ. 158)

Η αντίδραση RCO-OH + H-NHR' \rightarrow ROC-NHR' + H$_2$O είναι μία αντίδραση: α. πολυμερισμού β. συμπύκνωσης γ. εστεροποίησης δ. προσθήκης

Σκέψη / Μεθοδολογία: Παρατηρούμε ένωση καρβοξυλικού οξέος με αμίνη, με ταυτόχρονη αποβολή H2O — αυτό είναι γενικά μία αντίδραση συμπύκνωσης (ειδικά, σχηματισμού αμιδίου).

Λύση:

  1. Δύο μόρια ενώνονται με ταυτόχρονη απόσπαση H2O — αυτό είναι εξ ορισμού αντίδραση συμπύκνωσης.

Απάντηση: β. συμπύκνωσης

Πρόσεξε:

  • Αν και το προϊόν είναι αμίδιο (όχι εστέρας), η ίδια η αντίδραση κατατάσσεται γενικά ως συμπύκνωση, όχι ειδικά ως «εστεροποίηση» (η οποία αφορά αλκοόλη+οξύ).

Άσκηση 45 (σελ. 158)

Στην παραπάνω αντίδραση και κυρίως στη φάση του πολυμερισμού απομακρύνεται κατάλληλα το νερό. Αυτό γίνεται: α. Για να παράγεται άνυδρο προϊόν. β. Για να μη διασπάται το προϊόν. γ. Για να επιταχύνεται η αντίδραση λόγω αύξησης της συγκέντρωσης των αντιδρώντων. δ. Για να μετατοπίζεται η ισορροπία προς τα «δεξιά».

Σκέψη / Μεθοδολογία: Η αντίδραση συμπύκνωσης είναι αντιστρεπτή (ισορροπία). Κατά την αρχή Le Chatelier, η απομάκρυνση ενός προϊόντος (H2O) μετατοπίζει την ισορροπία προς την παραγωγή περισσότερου προϊόντος.

Λύση:

  1. Η αντίδραση πολυμερισμού συμπύκνωσης είναι ισορροπία (αντιστρεπτή).
  2. Με βάση την αρχή Le Chatelier, η απομάκρυνση του H2O (προϊόντος) μετατοπίζει την ισορροπία προς τα δεξιά, ευνοώντας τον σχηματισμό περισσότερου πολυμερούς.

Απάντηση: δ. Για να μετατοπίζεται η ισορροπία προς τα «δεξιά».

Πρόσεξε:

  • Το «να μη διασπάται το προϊόν» (β) περιγράφει σύμπτωμα, όχι τον βασικό λόγο· η θεμελιώδης αιτιολόγηση είναι η μετατόπιση της ισορροπίας.

Άσκηση 46 (σελ. 159)

Το μονομερές του $(-CH_2-CH=CH-CH_2-)_ν$ είναι: α. CH$_3$CH=CHCH$_3$ β. CH=CH$_2$CH$_2$CH$_3$ γ. CH$_2$=CH-CH=CH$_2$

Σκέψη / Μεθοδολογία: Η επαναλαμβανόμενη μονάδα του πολυμερούς έχει 4 άτομα C με έναν διπλό δεσμό στη μέση — αυτό προκύπτει από πολυμερισμό ενός διενίου (δύο διπλούς δεσμούς) με «κατανάλωση» του ενός διπλού δεσμού σε κάθε άκρο.

Λύση:

  1. Η μονάδα -CH2-CH=CH-CH2- έχει 4 άτομα C με έναν εναπομείναντα διπλό δεσμό στο εσωτερικό.
  2. Αυτό είναι τυπικό προϊόν πολυμερισμού 1,3-βουταδιενίου, CH2=CH-CH=CH2, όπου κατά τον πολυμερισμό ανοίγει ο ένας διπλός δεσμός σε κάθε άκρο του μονομερούς και μετατοπίζεται ο άλλος στο κέντρο της μονάδας.

Απάντηση: γ. CH2=CH-CH=CH2 (1,3-βουταδιένιο)

Πρόσεξε:

  • Το άθροισμα των άκρων της μονάδας πρέπει να ταιριάζει με τα δύο άκρα ενός διενίου μετά τον πολυμερισμό 1,4-προσθήκης.

Άσκηση 47 (σελ. 159)

Ποια είναι η σχετική μοριακή μάζα πολυμερούς που αποτελείται από 2000 μόρια του μονομερούς CH$_2$=CH-CH=CH$_2$;

Σκέψη / Μεθοδολογία: Υπολογίζουμε πρώτα την Mr του μονομερούς (βουταδιένιο, C4H6) και μετά πολλαπλασιάζουμε επί τον βαθμό πολυμερισμού.

Λύση:

  1. Mr(C4H6) = 4(12)+6(1) = 54.
  2. Mr(πολυμερούς) = 2000 × 54 = 108.000.

Απάντηση: Mr(πολυμερούς) ≈ 108.000.

Προηγούμενο Στοιχείο
Επιστροφή στην Ενότητα
Επόμενο Στοιχείο