ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – ΛΥΣΕΙΣ – ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Ασκήσεων Σχολικού Βιβλίου
24 Στοιχεία
Κεφάλαιο 1.1 – Σελίδα 10 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις
Κεφάλαιο 1.2 – Σελίδα 12 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις
Κεφάλαιο 1.3 – Σελίδα 16 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις
Κεφάλαιο 1.4 – Σελίδα 20 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις
Κεφάλαιο 1.5 – Σελίδα 23 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις
Κεφάλαιο 2.1 – Σελίδα 40 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις
Κεφάλαιο 2.2 – Σελίδα 45 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις
Κεφάλαιο 2.3 – Σελίδα 46 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις
Κεφάλαιο 2.4 – Σελίδα 52 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις
Κεφάλαιο 2.5 – Σελίδα 54 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις
Κεφάλαιο 2.6 – Σελίδα 61 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις
Κεφάλαιο 2.7 – Σελίδα 65 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις
Κεφάλαιο 2.8 – Σελίδα 68 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις
Κεφάλαιο 3.1 – Σελίδα 89 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις
Κεφάλαιο 3.2 – Σελίδα 91 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις
Κεφάλαιο 3.3 – Σελίδα 98 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις
Κεφάλαιο 4.1 – Σελίδα 113 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις
Κεφάλαιο 4.2 – Σελίδα 117 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις
Κεφάλαιο 4.3 – Σελίδα 119 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις
Κεφάλαιο 5.1 – Σελίδα 131 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις
Κεφάλαιο 5.2 – Σελίδα 136 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις
Κεφάλαιο 5.3 – Σελίδα 140 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις
Κεφάλαιο 5.4 – Σελίδα 145 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις
Κεφάλαιο 5.5 – Σελίδα 149 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις
ΘΕΩΡΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ
24 Στοιχεία
Κεφάλαιο 1.1 – Εισαγωγή στην οργανική χημεία – Σελίδα 10
Κεφάλαιο 1.2 – Ταξινόμηση οργανικών ενώσεων – Ομόλογες σειρές – Σελίδα 12
Κεφάλαιο 1.3 – Ονοματολογία άκυκλων οργανικών ενώσεων – Σελίδα 16
Κεφάλαιο 1.4 – Ισομέρεια – Σελίδα 20
Κεφάλαιο 1.5 – Ανάλυση των οργανικών ενώσεων – Σελίδα 23
Κεφάλαιο 2.1 – Πετρέλαιο – Προϊόντα πετρελαίου. Βενζίνη. Καύση – Καύσιμα – Σελίδα 40
Κεφάλαιο 2.2 – Νάφθα – Πετροχημικά – Σελίδα 45
Κεφάλαιο 2.3 – Αλκάνια – Μεθάνιο, φυσικό αέριο, βιοαέριο – Σελίδα 46
Κεφάλαιο 2.4 – Καυσαέρια – Καταλύτες αυτοκινήτων – Σελίδα 52
Κεφάλαιο 2.5 – Αλκένια – Αιθένιο ή αιθυλένιο – Σελίδα 54
Κεφάλαιο 2.6 – Αλκίνια – Αιθίνιο ή ακετυλένιο – Σελίδα 61
Κεφάλαιο 2.7 – Αρωματικές ενώσεις – Βενζόλιο – Σελίδα 65
Κεφάλαιο 2.8 – Ατμοσφαιρική ρύπανση – Φαινόμενο θερμοκηπίου – Τρύπα όζοντος – Σελίδα 68
Κεφάλαιο 3.1 – Αλκοόλες – Σελίδα 89
Κεφάλαιο 3.2 – Κορεσμένες μονοσθενείς αλκοόλες – Αιθανόλη – Σελίδα 91
Κεφάλαιο 3.3 – Φαινόλες – Σελίδα 98
Κεφάλαιο 4.1 – Κορεσμένα μονοκαρβοξυλικά οξέα – Αιθανικό οξύ – Σελίδα 113
Κεφάλαιο 4.2 – Γαλακτικό οξύ ή 2-υδροξυπροπανικό οξύ – Σελίδα 117
Κεφάλαιο 4.3 – Βενζοϊκό οξύ – Σελίδα 119
Κεφάλαιο 5.1 – Υδατάνθρακες – Σελίδα 131
Κεφάλαιο 5.2 – Λίπη και έλαια – Σελίδα 136
Κεφάλαιο 5.3 – Πρωτεΐνες – Σελίδα 140
Κεφάλαιο 5.4 – Πολυμερή – πλαστικά – Σελίδα 145
Κεφάλαιο 5.5 – Υφάνσιμες ύλες – Σελίδα 149
ΠΡΟΣΘΕΤΕΣ ΔΙΑΔΡΑΣΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ
24 Στοιχεία
Κεφάλαιο 1.1 – Εισαγωγή στην οργανική χημεία – Σελίδα 10 — Άσκηση
Κεφάλαιο 1.2 – Ταξινόμηση οργανικών ενώσεων – Ομόλογες σειρές – Σελίδα 12 — Άσκηση
Κεφάλαιο 1.3 – Ονοματολογία άκυκλων οργανικών ενώσεων – Σελίδα 16 — Άσκηση
Κεφάλαιο 1.4 – Ισομέρεια – Σελίδα 20 — Άσκηση
Κεφάλαιο 1.5 – Ανάλυση των οργανικών ενώσεων – Σελίδα 23 — Άσκηση
Κεφάλαιο 2.1 – Πετρέλαιο – Προϊόντα πετρελαίου. Βενζίνη. Καύση – Καύσιμα – Σελίδα 40 — Άσκηση
Κεφάλαιο 2.2 – Νάφθα – Πετροχημικά – Σελίδα 45 — Άσκηση
Κεφάλαιο 2.3 – Αλκάνια – Μεθάνιο, φυσικό αέριο, βιοαέριο – Σελίδα 46 — Άσκηση
Κεφάλαιο 2.4 – Καυσαέρια – Καταλύτες αυτοκινήτων – Σελίδα 52 — Άσκηση
Κεφάλαιο 2.5 – Αλκένια – Αιθένιο ή αιθυλένιο – Σελίδα 54 — Άσκηση
Κεφάλαιο 2.6 – Αλκίνια – Αιθίνιο ή ακετυλένιο – Σελίδα 61 — Άσκηση
Κεφάλαιο 2.7 – Αρωματικές ενώσεις – Βενζόλιο – Σελίδα 65 — Άσκηση
Κεφάλαιο 2.8 – Ατμοσφαιρική ρύπανση – Φαινόμενο θερμοκηπίου – Τρύπα όζοντος – Σελίδα 68 — Άσκηση
Κεφάλαιο 3.1 – Αλκοόλες – Σελίδα 89 — Άσκηση
Κεφάλαιο 3.2 – Κορεσμένες μονοσθενείς αλκοόλες – Αιθανόλη – Σελίδα 91 — Άσκηση
Κεφάλαιο 3.3 – Φαινόλες – Σελίδα 98 — Άσκηση
Κεφάλαιο 4.1 – Κορεσμένα μονοκαρβοξυλικά οξέα – Αιθανικό οξύ – Σελίδα 113 — Άσκηση
Κεφάλαιο 4.2 – Γαλακτικό οξύ ή 2-υδροξυπροπανικό οξύ – Σελίδα 117 — Άσκηση
Κεφάλαιο 4.3 – Βενζοϊκό οξύ – Σελίδα 119 — Άσκηση
Κεφάλαιο 5.1 – Υδατάνθρακες – Σελίδα 131 — Άσκηση
Κεφάλαιο 5.2 – Λίπη και έλαια – Σελίδα 136 — Άσκηση
Κεφάλαιο 5.3 – Πρωτεΐνες – Σελίδα 140 — Άσκηση
Κεφάλαιο 5.4 – Πολυμερή – πλαστικά – Σελίδα 145 — Άσκηση
Κεφάλαιο 5.5 – Υφάνσιμες ύλες – Σελίδα 149 — Άσκηση
ΤΕΣΤ (ΑΣΚΗΣΕΙΣ) ONLINE
24 Tests / Διαγωνίσματα
Κεφάλαιο 1.1 – Εισαγωγή στην οργανική χημεία – Σελίδα 10 — Τεστ
Κεφάλαιο 1.2 – Ταξινόμηση οργανικών ενώσεων – Ομόλογες σειρές – Σελίδα 12 — Τεστ
Κεφάλαιο 1.3 – Ονοματολογία άκυκλων οργανικών ενώσεων – Σελίδα 16 — Τεστ
Κεφάλαιο 1.4 – Ισομέρεια – Σελίδα 20 — Τεστ
Κεφάλαιο 1.5 – Ανάλυση των οργανικών ενώσεων – Σελίδα 23 — Τεστ
Κεφάλαιο 2.1 – Πετρέλαιο – Προϊόντα πετρελαίου. Βενζίνη. Καύση – Καύσιμα – Σελίδα 40 — Τεστ
Κεφάλαιο 2.2 – Νάφθα – Πετροχημικά – Σελίδα 45 — Τεστ
Κεφάλαιο 2.3 – Αλκάνια – Μεθάνιο, φυσικό αέριο, βιοαέριο – Σελίδα 46 — Τεστ
Κεφάλαιο 2.4 – Καυσαέρια – Καταλύτες αυτοκινήτων – Σελίδα 52 — Τεστ
Κεφάλαιο 2.5 – Αλκένια – Αιθένιο ή αιθυλένιο – Σελίδα 54 — Τεστ
Κεφάλαιο 2.6 – Αλκίνια – Αιθίνιο ή ακετυλένιο – Σελίδα 61 — Τεστ
Κεφάλαιο 2.7 – Αρωματικές ενώσεις – Βενζόλιο – Σελίδα 65 — Τεστ
Κεφάλαιο 2.8 – Ατμοσφαιρική ρύπανση – Φαινόμενο θερμοκηπίου – Τρύπα όζοντος – Σελίδα 68 — Τεστ
Κεφάλαιο 3.1 – Αλκοόλες – Σελίδα 89 — Τεστ
Κεφάλαιο 3.2 – Κορεσμένες μονοσθενείς αλκοόλες – Αιθανόλη – Σελίδα 91 — Τεστ
Κεφάλαιο 3.3 – Φαινόλες – Σελίδα 98 — Τεστ
Κεφάλαιο 4.1 – Κορεσμένα μονοκαρβοξυλικά οξέα – Αιθανικό οξύ – Σελίδα 113 — Τεστ
Κεφάλαιο 4.2 – Γαλακτικό οξύ ή 2-υδροξυπροπανικό οξύ – Σελίδα 117 — Τεστ
Κεφάλαιο 4.3 – Βενζοϊκό οξύ – Σελίδα 119 — Τεστ
Κεφάλαιο 5.1 – Υδατάνθρακες – Σελίδα 131 — Τεστ
Κεφάλαιο 5.2 – Λίπη και έλαια – Σελίδα 136 — Τεστ
Κεφάλαιο 5.3 – Πρωτεΐνες – Σελίδα 140 — Τεστ
Κεφάλαιο 5.4 – Πολυμερή – πλαστικά – Σελίδα 145 — Τεστ
Κεφάλαιο 5.5 – Υφάνσιμες ύλες – Σελίδα 149 — Τεστ
ΤΕΣΤ (ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΑ) – ΕΡΓΑΣΙΕΣ
5 Tests / Διαγωνίσματα
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 – ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 – ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ – ΥΔΡΟΓΟΝΑΝΘΡΑΚΕΣ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 – ΑΛΚΟΟΛΕΣ – ΦΑΙΝΟΛΕΣ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 – ΚΑΡΒΟΞΥΛΙΚΑ ΟΞΕΑ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 – ΒΙΟΜΟΡΙΑ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΜΟΡΙΑ
ΤΕΣΤ (ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΑ) ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΤΕΤΡΑΜΗΝΩΝ (ONLINE)
2 Tests / Διαγωνίσματα
ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Α΄ ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ
ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Β΄ ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ
Προηγούμενο Στοιχείο
Επόμενο Στοιχείο

Κεφάλαιο 3.3 – Σελίδα 98 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις

ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – ΛΥΣΕΙΣ – ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Ασκήσεων Σχολικού Βιβλίου Κεφάλαιο 3.3 – Σελίδα 98 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις

(Πηγή: Βιβλίο Μαθητή, Χημεία Β΄ ΓΕΛ, §3.3 Φαινόλες. Οι εκφωνήσεις των παρακάτω ερωτήσεων/ασκήσεων προέρχονται από το ενιαίο μπλοκ ασκήσεων στο τέλος του Κεφαλαίου 3 (σελ. 105-107) και ανατέθηκαν σε αυτό το υποκεφάλαιο με βάση τη θεματική τους συνάφεια.)

Ερωτήσεις επανάληψης

Ερώτηση 5 (σελ. 105)

Πώς παρασκευαζόταν η φαινόλη στη βιομηχανία παλιότερα και πώς παρασκευάζεται σήμερα;

Σκέψη / Μεθοδολογία: Ανατρέχουμε στην παράγραφο «Παρασκευές» της §3.3.

Λύση:

  1. Καταγράφουμε την παλιά και τη σύγχρονη μέθοδο.

Ενδεικτική απάντηση: Παλαιότερα η φαινόλη παρασκευαζόταν από τη λιθανθρακόπισσα με κλασματική απόσταξη. Σήμερα παρασκευάζεται κυρίως από το πετρέλαιο: βενζόλιο και προπένιο αντιδρούν παρουσία AlCl3 και σχηματίζουν ισοπροπυλοβενζόλιο (κουμόλιο), το οποίο οξειδώνεται από O2 και δίνει φαινόλη και ακετόνη.

Πρόσεξε:

  • Η σύγχρονη μέθοδος (μέσω κουμολίου) δίνει ταυτόχρονα δύο χρήσιμα προϊόντα: φαινόλη ΚΑΙ ακετόνη.

Ασκήσεις - Προβλήματα

Άσκηση 12 (σελ. 106)

Από την πυρόλυση κλασμάτων του πετρελαίου παίρνουμε βενζόλιο και προπένιο. Οι δύο αυτοί υδρογονάνθρακες αντιδρούν μεταξύ τους παρουσία AlCl3 και σχηματίζεται ένας αρωματικός υδρογονάνθρακας που, όταν οξειδώνεται, μας δίνει μία αρωματική αλκοόλη και μία καρβονυλική ένωση. Να γράψετε τις χημικές εξισώσεις των αντιδράσεων που αναφέρθηκαν δίνοντας και τις ονομασίες των οργανικών ενώσεων.

Σκέψη / Μεθοδολογία: Είναι ακριβώς η βιομηχανική παρασκευή φαινόλης της §3.3 (μέσω κουμολίου). Προσοχή: η «αρωματική αλκοόλη» της εκφώνησης είναι στην πραγματικότητα φαινόλη (υδροξυπαράγωγο αρωματικού δακτυλίου, όχι αλκοόλη με τη στενή έννοια) — έτσι την ονομάζει το βιβλίο σε αυτό το σημείο.

Λύση:

  1. C6H6 + CH3CH=CH2 --(AlCl3)--> C6H5CH(CH3)2 (ισοπροπυλοβενζόλιο ή κουμόλιο).
  2. C6H5CH(CH3)2 + O2 → C6H5OH (φαινόλη) + CH3COCH3 (ακετόνη).

Απάντηση: Αρωματικός υδρογονάνθρακας: ισοπροπυλοβενζόλιο (κουμόλιο). Προϊόντα οξείδωσης: φαινόλη και ακετόνη (προπανόνη).

Πρόσεξε:

  • Η «αρωματική αλκοόλη» της εκφώνησης είναι η φαινόλη — ορολογία του ίδιου του σχολικού βιβλίου σε αυτό το σημείο, όχι λάθος μας.

Άσκηση 15 (σελ. 106)

α) Γιατί διάλυμα φαινόλης χρωματίζει το χαρτί ηλιοτροπίου κόκκινο. Να δώσετε μία χαρακτηριστική αντίδραση που εξηγεί το γεγονός αυτό. β) Τι πρέπει να προσθέσουμε στο διάλυμα, ώστε μετά το χαρτί του ηλιοτροπίου να μην γίνεται κόκκινο; Να γράψετε την αντίστοιχη χημική εξίσωση.

Σκέψη / Μεθοδολογία: Η φαινόλη είναι ασθενές οξύ (§3.3, όξινος χαρακτήρας) — διίσταται ελαφρώς στο νερό δίνοντας H3O+, που ερεθίζει το ηλιοτρόπιο. Προσθήκη ισχυρής βάσης εξουδετερώνει τον όξινο χαρακτήρα.

Λύση:

  1. α) Η φαινόλη διίσταται ελαφρώς: C6H5OH + H2O ⇌ C6H5O⁻ + H3O⁺. Το H3O⁺ κάνει το διάλυμα ελαφρώς όξινο, γι' αυτό κοκκινίζει το ηλιοτρόπιο.
  2. β) Προσθέτουμε διάλυμα ισχυρής βάσης, π.χ. NaOH: C6H5OH + NaOH → C6H5ONa + H2O — εξουδετερώνεται ο όξινος χαρακτήρας.

Απάντηση: α) Επειδή η φαινόλη είναι ασθενές οξύ και διίσταται ελαφρώς, παράγοντας H3O⁺. β) Προσθήκη διαλύματος NaOH (ή άλλης ισχυρής βάσης).

Πρόσεξε:

  • Η φαινόλη είναι ασθενέστερο οξύ από το ανθρακικό, άρα ΔΕΝ ελευθερώνει CO2 από ανθρακικά άλατα — μόνο ισχυρή βάση (π.χ. NaOH) την εξουδετερώνει πλήρως.
Προηγούμενο Στοιχείο
Επιστροφή στην Ενότητα
Επόμενο Στοιχείο