Λύσεις — Αιγοπροβατοτροφία (σελ. 313) – ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ Β ΕΠΑΛ

Λύσεις — Αιγοπροβατοτροφία (σελ. 313)

Λύσεις στις 8 ερωτήσεις του κεφαλαίου: κατάταξη προβάτων, φυλές αιγών/προβάτων, συστήματα εκτροφής, γαλακτοπαραγωγές φυλές, συγχρονισμός οίστρου, διατροφή, ποιότητα γάλακτος, αιγοπροβατοστάσια.

Χαρακτηριστικά κατάταξης των προβάτων

Ερώτηση: Ποια χαρακτηριστικά λαμβάνονται υπόψη για την κατάταξη των προβάτων;

Απάντηση:

• Αυτούσιο (σελ. 304): «για την κατάταξή τους λαμβάνονται υπόψη και κριτήρια όπως το μήκος και το πλάτος της ουράς (κοντόουρα, μακρύουρα, στενόουρα, πλατύουρα), καθώς και η ποιότητα των τριχών (αγανόμαλλα, αναμικτόμαλλα, ομοιόμαλλα, εριόμαλλα, κ.ά.)»
• «Όλες οι ελληνικές φυλές προβάτων ανήκουν στην κατηγορία των μακρόουρων, με το 90% περίπου από αυτά να είναι στενόουρα και τα υπόλοιπα πλατύουρα.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Για την κατάταξη των προβάτων σε φυλές λαμβάνονται υπόψη το μήκος και το πλάτος της ουράς (κοντόουρα/μακρύουρα, στενόουρα/πλατύουρα) και η ποιότητα των τριχών (αγανόμαλλα, αναμικτόμαλλα, ομοιόμαλλα, εριόμαλλα). Όλες οι ελληνικές φυλές είναι μακρόουρες, κυρίως στενόουρες (90%).

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κύριες φυλές αιγών και προβάτων

Ερώτηση: Να αναφερθούν οι κύριες φυλές αιγών και προβάτων.

Απάντηση:

• Αίγες (σελ. 302-303): η εγχώρια ελληνική φυλή (και η ξεχωριστή αίγα Σκοπέλου), οι ξένες γαλακτοπαραγωγικές Saanen, Toggenburg, Alpin, Μάλτας, Δαμασκού, και η τριχοπαραγωγική Angora.
• Πρόβατα (σελ. 304-306): στενόουρα αναμικτόμαλλα (Καραγκούνικη, Κατσικά Ιωαννίνων, Βλάχικη, Σαρακατσάνικη, Σητείας, Σφακίων, Ζακύνθου), στενόουρα ομοιόμαλλα (Δυτικής Θράκης, Σερρών, Ρουμλουκίου, Καταφυγίου, Σκοπέλου, Κύμης), πλατύουρα αναμικτόμαλλα (Μυτιλήνης) και πλατύουρα ομοιόμαλλα (Χίου, Άργους)· ξένες βελτιωμένες Merino, Suffolk, Ile de France, Φρισλανδίας.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Κύριες φυλές αιγών: η εγχώρια ελληνική φυλή, η αίγα Σκοπέλου, οι ξένες Saanen/Toggenburg/Alpin (γαλακτοπαραγωγικές) και η Angora (τριχοπαραγωγική). Κύριες φυλές προβάτων: ελληνικές μακρόουρες φυλές όπως Καραγκούνικη, Σαρακατσάνικη, Χίου, Σκοπέλου, Κύμης, Ζακύνθου, Μυτιλήνης, Άργους και ξένες βελτιωμένες όπως Merino, Suffolk, Ile de France, Φρισλανδίας.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κύρια συστήματα εκτροφής αιγοπροβάτων και λόγοι εφαρμογής

Ερώτηση: Ποια είναι τα κύρια συστήματα εκτροφής των αιγοπροβάτων και ποιοι οι λόγοι εφαρμογής τους;

Απάντηση:

• Αυτούσιο (σελ. 307): «Η πλειονότητα των αιγοπροβάτων εκτρέφεται σύμφωνα με το εκτατικό ή το οικόσιτο σύστημα και μόνο σε ένα μικρό ποσοστό εφαρμόζεται το εντατικό. […] Το εκτατικό σύστημα εμφανίζεται με δύο μορφές α) ως μη μετακινούμενο ποιμνιακό και β) ως μετακινούμενο ποιμνιακό.»
• «Στο πρώτο, τα ποίμνια (κοπάδια) των αιγοπροβάτων παραμένουν και κινούνται όλο το χρόνο στην ίδια περιοχή. Στο δεύτερο, τα ποίμνια παραμένουν και κινούνται σε ορεινούς βοσκότοπους όσο διάστημα υπάρχει βλάστηση και οι καιρικές συνθήκες επιτρέπουν τη βοσκή, ενώ το υπόλοιπο διάστημα του χρόνου μετακινούνται σε μέρη πεδινών περιοχών.» Λόγος εφαρμογής: αξιοποίηση της φυσικής βλάστησης σε δύσκολες (ημιορεινές/ορεινές) περιοχές, με μικρό κόστος.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Κύρια συστήματα: εκτατικό (πλειονότητα — μη μετακινούμενο ποιμνιακό, όπου το κοπάδι μένει σε μία περιοχή όλο το χρόνο, ή μετακινούμενο ποιμνιακό, με μετακίνηση σε ορεινούς βοσκότοπους το καλοκαίρι και πεδινές περιοχές τον χειμώνα) και οικόσιτο σύστημα· μικρό ποσοστό με εντατικό. Εφαρμόζονται κυρίως λόγω της δυνατότητας αξιοποίησης φυσικής βλάστησης σε δύσκολο έδαφος με χαμηλό κόστος.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Φυλές προβάτων με τη μεγαλύτερη γαλακτοπαραγωγή

Ερώτηση: Ποιες φυλές προβάτων παράγουν το περισσότερο γάλα;

Απάντηση:

• Αυτούσιο (σελ. 306): «Η γαλακτοπαραγωγή […] κυμαίνεται από 40 μέχρι και 300 κιλά το χρόνο (λιποπεριεκτικότητα 6-9%), με περισσότερο γαλακτοπαραγωγό το πρόβατο της φυλής Χίου και μετά αυτά των φυλών Κύμης, Ζακύνθου και Σκοπέλου.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Το πιο γαλακτοπαραγωγό πρόβατο είναι η φυλή Χίου, ακολουθούν οι φυλές Κύμης, Ζακύνθου και Σκοπέλου (γαλακτοπαραγωγή γενικά 40-300 κιλά/χρόνο, με λιποπεριεκτικότητα 6-9%).

Κριτήρια αξιολόγησης:

Συγχρονισμός οίστρου στις προβατίνες

Ερώτηση: Τι είναι ο συγχρονισμός του οίστρου στις προβατίνες και για ποιο λόγο εφαρμόζεται;

Απάντηση:

• Αυτούσιο (σελ. 308-309): «Ο συγχρονισμός των οίστρων επιτυγχάνεται με ορμονικούς χειρισμούς των προβατίνων (χορήγηση προγεστερόνης, η οποία εμποδίζει την εμφάνιση του οίστρου και διακοπή της τη χρονική περίοδο που είναι επιθυμητή η εμφάνισή του). Μετά το συγχρονισμό γίνεται γονιμοποίηση ή με φυσική οχεία ή (κυρίως) με τεχνητή σπερματέγχυση.»
• Ο λόγος (σελ. 308): «Επειδή οι τοκετοί είναι διάσπαρτοι στο χρόνο, οι προβατοτρόφοι θα επιθυμούσαν, για καλύτερη διαχείριση των κοπαδιών τους, να έχουν όλες τις προβατίνες σε κυοφορία την ίδια χρονική στιγμή. […] θα είχαν τη δυνατότητα να προγραμματίσουν καλύτερα το μεγάλωμα και τις πωλήσεις των αρνιών, καθώς και την περίοδο που θα ήθελαν να πάρουν το γάλα από τις προβατίνες.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο συγχρονισμός του οίστρου είναι ορμονικός χειρισμός (χορήγηση προγεστερόνης) που ρυθμίζει την εμφάνιση του οίστρου σε όλες τις προβατίνες του κοπαδιού την ίδια περίοδο, ώστε μετά να γίνει γονιμοποίηση (φυσική ή, κυρίως, τεχνητή σπερματέγχυση). Εφαρμόζεται γιατί οι φυσικοί τοκετοί είναι διάσπαρτοι στο χρόνο, και ο συγχρονισμός επιτρέπει καλύτερο προγραμματισμό μεγαλώματος/πωλήσεων αρνιών και γαλακτοπαραγωγής.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Βασικές αρχές διατροφής αιγοπροβάτων

Ερώτηση: Ποιες είναι οι βασικές αρχές διατροφής των αιγοπροβάτων;

Απάντηση:

• Αυτούσιο (σελ. 309): «Οι βασικές αρχές για τη διατροφή των αιγών και των προβάτων είναι ίδιες με αυτές των βοοειδών (βλ. 1.4). Σημειώνεται εδώ η ιδιαιτερότητα των αιγών ως προς την προτίμησή τους να τρώνε φύλλα και κλαδιά από δένδρα και θάμνους.»
• «Λόγω του συστήματος εκτροφής που εφαρμόζεται στη χώρα μας, τα αιγοπρόβατα είναι τα λιγότερο σωστά διατρεφόμενα ζώα. Οι κτηνοτρόφοι όμως που επιθυμούν βελτίωση των αποδόσεων […] καλό είναι να συμβουλεύονται τους ειδικούς […] κυρίως για τις περιόδους λίγο πριν την οιστρική, πριν από τον τοκετό και αμέσως μετά τον τοκετό.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι βασικές αρχές διατροφής των αιγοπροβάτων είναι ίδιες με των βοοειδών (χονδροειδείς ζωοτροφές συμπληρωμένες κατάλληλα), με την ιδιαιτερότητα ότι οι αίγες προτιμούν φύλλα/κλαδιά δένδρων-θάμνων. Λόγω του συστήματος εκτροφής είναι τα λιγότερο σωστά διατρεφόμενα ζώα· συνιστάται συμβουλή ειδικών ιδίως πριν την οιστρική περίοδο, πριν και μετά τον τοκετό.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ποιοτική διαφορά στο γάλα αγελάδων-αιγών-προβατίνων

Ερώτηση: Μπορείτε να εντοπίσετε κάποια σημαντική ποιοτική διαφορά μεταξύ του γάλακτος των αγελάδων, των αιγών και των προβατίνων;

Απάντηση:

• Σύνθεση από στοιχεία που δίνει το ίδιο το βιβλίο σε δύο κεφάλαια: η λιποπεριεκτικότητα (λ) του γάλακτος διαφέρει σαφώς ανά είδος. Αγελάδες (κεφ.13, σελ. 275-280): Φρισλανδίας λ≈3,9%, Guernsey λ=4,5%, Ayrshire λ=4,85% — γενικά γύρω στο 4-5%.
• Αίγες (σελ. 302): «γαλακτοπαραγωγή […] κυμαίνεται από 80 μέχρι 190 κιλά περίπου, με λιποπεριεκτικότητα που ξεπερνά το 5%.» Πρόβατα (σελ. 306): «λιποπεριεκτικότητα 6-9%».
• Η απάντηση αυτή είναι σύνθεση (exact=False): το βιβλίο δεν έχει έτοιμη συγκριτική πρόταση για τα τρία είδη γάλακτος σε ένα σημείο — η διαφορά προκύπτει από τη σύγκριση των αριθμών των δύο κεφαλαίων.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ναι: η κυριότερη ποιοτική διαφορά που τεκμηριώνεται από το βιβλίο είναι η λιποπεριεκτικότητα (ποσοστό λίπους) του γάλακτος, που αυξάνεται από το γάλα της αγελάδας (≈4-5%) στο γάλα της αίγας (>5%) και είναι μεγαλύτερη στο γάλα του προβάτου (6-9%). Το πρόβατο δίνει δηλαδή το πιο «παχύ» γάλα από τα τρία είδη.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Σύνθεση δεδομένων από κεφ.13 (αγελάδες) και κεφ.14 (αιγοπρόβατα) — το βιβλίο δεν δίνει ενιαία συγκριτική πρόταση· απαιτείται να συγκριθούν τα ποσοστά λ% που αναφέρονται χωριστά για κάθε είδος.

Απαιτούμενες εγκαταστάσεις προβατοστασίου

Ερώτηση: Τι είδους εγκαταστάσεις χρειάζεται ένα προβατοστάσιο;

Απάντηση:

• Αυτούσιο (σελ. 310-311): «τα αιγοπροβατοστάσια γίνονται μετά από μελέτη και υπάρχουν κατάλληλοι χώροι για κάθε κατηγορία ζώων του κοπαδιού (προβατίνων, κριαριών, αρνιών ή τα αντίστοιχα για τις αίγες). Οι χώροι αυτοί συμπληρώνονται με όλους τους απαραίτητους βοηθητικούς χώρους (αμελκτήριο, αποθήκες ζωοτροφών κ.λπ.)»
• «Στις περισσότερες περιπτώσεις τα κτήρια είναι ημιανοιχτού τύπου, με καλυμμένες τις βορινές πλευρές. Στους χώρους ανάπαυσης των ζώων τοποθετείται στο δάπεδο στρωμνή (π.χ. από άχυρο), για να διατηρείται στεγνό το περιβάλλον.» Ενδεικτικοί χώροι (σχέδιο 2.1): αποθήκες ζωοτροφών, χώρος κριαριών, χώρος αρνιών, χώρος τοκετών, αμελκτήριο, βοηθητικοί χώροι, αίθουσα συγκέντρωσης/ψύξης γάλακτος, κοπροσωρός, διάδρομος τροφοδοσίας, φάτνη, στεγασμένος χώρος ανάπαυσης προβατίνων, προαύλιο, διάδρομοι κυκλοφορίας.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ένα προβατοστάσιο χρειάζεται ξεχωριστούς χώρους για κάθε κατηγορία ζώου (προβατίνες, κριάρια, αρνιά, χώρος τοκετών), αμελκτήριο, αποθήκες ζωοτροφών, αίθουσα συγκέντρωσης/ψύξης γάλακτος, κοπροσωρό, φάτνες, διαδρόμους τροφοδοσίας/κυκλοφορίας και προαύλιο. Τα κτήρια είναι συνήθως ημιανοιχτού τύπου με καλυμμένες τις βορινές πλευρές και στρωμνή στο δάπεδο των χώρων ανάπαυσης.

Κριτήρια αξιολόγησης: