Λύσεις — Μελισσοκομία (σελ. 373) – ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ Β ΕΠΑΛ

Λύσεις — Μελισσοκομία (σελ. 373)

Λύσεις στις 7 ερωτήσεις του κεφαλαίου: προϊόντα μελισσοκομίας, κοινωνία μελισσών, σμηνουργία, μέρη κυψέλης, κερήθρες, φροντίδες μελισσιού.

Κύρια προϊόντα της μελισσοκομίας

Ερώτηση: Ποια είναι τα κύρια προϊόντα της μελισσοκομίας;

Απάντηση:

• Αυτούσιο (σελ. 364): «Η μελισσοκομία είναι ο κλάδος που ασχολείται με την εκτροφή και εκμετάλλευση της μέλισσας. Στόχος της είναι η παραγωγή του μελιού […]. Παράλληλα με το μέλι, ο άνθρωπος παίρνει από τις μέλισσες κερί, μικροποσότητες βασιλικού πολτού και γύρη.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Κύριο προϊόν είναι το μέλι· παράλληλα παράγονται κερί, μικρές ποσότητες βασιλικού πολτού και γύρη.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Οργάνωση της κοινωνίας των μελισσών

Ερώτηση: Πώς είναι οργανωμένη η κοινωνία των μελισσών;

Απάντηση:

• Αυτούσιο (σελ. 364-365): «Οι μέλισσες ανήκουν στα παραγωγικά έντομα. Ζουν κατά ομάδες (σμήνη) και το κάθε σμήνος αποτελεί μία τέλεια οργανωμένη κοινωνία, στην οποία το κάθε άτομο εκτελεί τη δική του εργασία […]. Σε κάθε κοινωνία υπάρχουν τρεις διαφορετικές βιολογικές μορφές μέλισσας: η βασίλισσα, οι εργάτριες και οι κηφήνες.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι μέλισσες ζουν σε ομάδες (σμήνη)· κάθε σμήνος είναι μία τέλεια οργανωμένη κοινωνία με τρεις βιολογικές μορφές — βασίλισσα, εργάτριες και κηφήνες — όπου το κάθε άτομο εκτελεί τη δική του συγκεκριμένη εργασία.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ρόλος βασίλισσας, εργάτριας και κηφήνα

Ερώτηση: Ποιος ο ρόλος της βασίλισσας, της εργάτριας και του κηφήνα σε ένα μελισσοσμήνος;

Απάντηση:

• Αυτούσιο (σελ. 365): «Η βασίλισσα είναι "η αρχή και το τέλος" του μελισσοσμήνους […] ο προορισμός του είναι η αναπαραγωγή των ατόμων της κοινωνίας.»
• «Οι εργάτριες […] Ο ρόλος τους είναι η εκτέλεση κάθε είδους εργασίας, μέσα και έξω από τη φωλιά του σμήνους […]».
• «Οι κηφήνες, είναι τα αρσενικά άτομα του σμήνους και ο κύριος προορισμός τους είναι η σύζευξη με τη βασίλισσα.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η βασίλισσα είναι υπεύθυνη για την αναπαραγωγή των ατόμων της κοινωνίας· οι εργάτριες εκτελούν όλες τις εργασίες μέσα (κατασκευή κελιών, επώαση, καθαριότητα) και έξω (συλλογή τροφής) από τη φωλιά· οι κηφήνες (αρσενικά) έχουν κύριο προορισμό τη σύζευξη με τη βασίλισσα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Σμηνουργία: τι είναι και πότε γίνεται

Ερώτηση: Τι είναι η σμηνουργία και πότε πραγματοποιείται;

Απάντηση:

• Αυτούσιο (σελ. 366): «Για τη σμηνουργία χρειάζεται: α) το σμήνος στο οποίο θα συμβεί να αποτελείται από πολύ μεγάλο αριθμό μελισσών (δυνατό μελίσσι) και β) να έχει γεννηθεί και γονιμοποιηθεί νέα βασίλισσα. Τότε, η μία βασίλισσα (συνήθως η παλιά) μαζί με ένα μέρος του πληθυσμού του σμήνους αποχωρεί για αναζήτηση νέας φωλιάς.» Πραγματοποιείται όταν «πρόκειται να δημιουργηθεί καινούργιο σμήνος».

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η σμηνουργία είναι η δημιουργία καινούργιου σμήνους: όταν το μελίσσι είναι δυνατό και έχει γεννηθεί/γονιμοποιηθεί νέα βασίλισσα, μία βασίλισσα (συνήθως η παλιά) φεύγει με μέρος του πληθυσμού για νέα φωλιά. Είναι φυσιολογικό φαινόμενο πολλαπλασιασμού των σμηνών.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Μέρη (στοιχεία) μιας κυψέλης

Ερώτηση: Ποια τα μέρη (στοιχεία) από τα οποία αποτελείται μία κυψέλη;

Απάντηση:

• Αυτούσιο (σελ. 368): «Τα κομμάτια αυτά είναι: τo κυρίως σώμα (θάλαμος), που συνήθως είναι διπλός, ένας που έχει κατά κανόνα τις κερήθρες με το γόνο (εμβρυοθάλαμος) και ένας που έχει τις κερήθρες με το μέλι (μελιτοθάλαμος), τη βάση, τα κινητά πλαίσια στα οποία τοποθετούνται οι βάσεις στις οποίες θα φτιάξουν οι μέλισσες τις κερήθρες, το κάλυμμα των πλαισίων και την οροφή.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Μία σύγχρονη κυψέλη αποτελείται από το κυρίως σώμα (θάλαμος, συνήθως διπλός: εμβρυοθάλαμος με το γόνο και μελιτοθάλαμος με το μέλι), τη βάση, τα κινητά πλαίσια (με τις βάσεις κεριού για τις κερήθρες), το κάλυμμα των πλαισίων και την οροφή.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Λόγος κατασκευής κερηθρών

Ερώτηση: Για ποιο λόγο οι μέλισσες κατασκευάζουν τις κερήθρες;

Απάντηση:

• Αυτούσιο (σελ. 367): «Πάνω στην κάθε κερήθρα, και στις δυο πλευρές της, κατασκευάζουν μικρά, ομοιόμορφα κελιά εξαγωνικού σχήματος. Τα κελιά έχουν διπλό σκοπό: α) μέσα σε αυτά η βασίλισσα γεννάει τα αυγά της και στη συνέχεια επωάζονται, εκκολάπτονται και αναπτύσσονται τα νέα άτομα (γόνος) και β) χρησιμεύουν για την αποθήκευση του μελιού ή της γύρης.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τις κατασκευάζουν για να δημιουργήσουν τα εξαγωνικά κελιά, που έχουν διπλό σκοπό: να γεννηθεί/αναπτυχθεί σε αυτά ο γόνος (νέα άτομα) και να αποθηκευτεί το μέλι ή η γύρη.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κύριες φροντίδες ενός μελισσιού

Ερώτηση: Ποιες οι κύριες φροντίδες που χρειάζεται ένα μελίσσι;

Απάντηση:

• Αυτούσιο (σελ. 371-372): «Οι κυψέλες που χρησιμοποιούνται για πρώτη φορά να βάφονται εξωτερικά. Οι παλιές κυψέλες περιοδικά να καθαρίζονται καλά και να απολυμαίνονται. • Συχνή παρακολούθηση των μελισσών και των κερήθρων με το γόνο για έγκαιρη διαπίστωση ενδεχόμενης προσβολής από κάποια ασθένεια. […] • Να παρακολουθούνται πολύ συχνά τα μελίσσια τις περιόδους που είναι πιθανή η σμηνουργία […]. • Να λαμβάνεται μέριμνα ώστε τα μελίσσια να βρίσκονται κατά το δυνατό σε μέρη με καλή ανθοφορία, αλλά μακριά από μέρη που μπορεί να γίνονται ψεκασμοί με γεωργικά φάρμακα. • Να ελέγχεται αν τα μελίσσια έχουν ικανοποιητική ποσότητα τροφής και, αν χρειάζεται, να τους δίνεται συμπληρωματική.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι κύριες φροντίδες είναι: βάψιμο νέων/καθαρισμός-απολύμανση παλιών κυψελών, συχνή παρακολούθηση για έγκαιρη διάγνωση ασθενειών, παρακολούθηση τις περιόδους πιθανής σμηνουργίας, τοποθέτηση σε μέρη καλής ανθοφορίας μακριά από ψεκασμούς, και έλεγχος επάρκειας τροφής με χορήγηση συμπληρωματικής όταν χρειάζεται.

Κριτήρια αξιολόγησης: