Λύσεις — Οι Ζωοτροφές και η Βιομηχανία τους (σελ. 409) – ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ Β ΕΠΑΛ

Λύσεις — Οι Ζωοτροφές και η Βιομηχανία τους (σελ. 409)

Λύσεις στις 8 ερωτήσεις του κεφαλαίου: ορισμός ζωοτροφής, προέλευση, χονδροειδείς/συμπυκνωμένες ζωοτροφές, ανόργανες ζωοτροφές, κριτήρια χρήσης, μηχανήματα και γραμμή παραγωγής βιομηχανίας ζωοτροφών. Τελευταίο κεφάλαιο του 2ου Μέρους (Ζωική Παραγωγή).

Τι είναι η ζωοτροφή

Ερώτηση: Τι είναι η ζωοτροφή;

Απάντηση:

• Αυτούσιο (σελ. 399): «Ζωοτροφή είναι κάθε ύλη που μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως τροφή των ζώων, χωρίς να βλάπτει την υγεία τους.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ζωοτροφή είναι κάθε ύλη που μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως τροφή των ζώων, χωρίς να βλάπτει την υγεία τους, και πρέπει να περιέχει θρεπτικά συστατικά (υδατάνθρακες, λίπη, πρωτεΐνες, ανόργανα στοιχεία, βιταμίνες, νερό).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Ορισμός: κάθε ύλη κατάλληλη ως τροφή των ζώων · χωρίς να βλάπτει την υγεία τους

Προέλευση των ζωοτροφών

Ερώτηση: Ποια μπορεί να είναι η προέλευση των διαφόρων ζωοτροφών;

Απάντηση:

• Αυτούσιο (σελ. 399): «οι ζωοτροφές μπορεί να είναι ύλες οργανικές ή ανόργανες. Οι μεν οργανικές προέρχονται από φυτική ή ζωική ύλη (ζωοτροφές φυτικής ή ζωικής προέλευσης). Ενώ οι ανόργανες είναι τα διάφορα ανόργανα άλατα που στο μόριό τους περιέχουν τα ανόργανα στοιχεία τα οποία χρειάζεται το ζώο.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι ζωοτροφές μπορεί να είναι οργανικές (φυτικής ή ζωικής προέλευσης) ή ανόργανες (ανόργανα άλατα με τα ανόργανα στοιχεία που χρειάζεται το ζώο).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Οργανικές (φυτικής ή ζωικής προέλευσης) · ανόργανες (ανόργανα άλατα)

Χονδροειδείς ζωοτροφές και παραδείγματα

Ερώτηση: Τι είναι οι χονδροειδείς ζωοτροφές; (να δώσετε μερικά παραδείγματα)

Απάντηση:

• Αυτούσιο (σελ. 399): «Όταν έχουν πολλές ινώδεις ουσίες, συνήθως έχουν και μεγάλο όγκο στη μονάδα βάρους και ονομάζονται χονδροειδείς ζωοτροφές.»
• Παραδείγματα (σελ. 400-401): «Τα διάφορα είδη χλωρής φυτικής ύλης είναι: η χλόη λιβαδιών, καλαμποκιού, βρώμης, κριθαριού, σόργου, τριφυλλιού, μηδικής, βίκου […] καθώς και τα άχυρα (άχυρο σίτου, βρώμης, κριθαριού, κ.λπ.)»· επίσης σανός και ενσίρωμα, ως προϊόντα συντήρησης της χλόης.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Χονδροειδείς είναι οι φυτικής προέλευσης ζωοτροφές με πολλές ινώδεις ουσίες και μεγάλο όγκο ανά μονάδα βάρους — π.χ. χλόη λιβαδιών/καλαμποκιού/τριφυλλιού/μηδικής, σανός, ενσίρωμα και άχυρα (σίτου, βρώμης, κριθαριού).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Πολλές ινώδεις ουσίες · μεγάλος όγκος ανά μονάδα βάρους · μερικά παραδείγματα (χλόη, σανός, ενσίρωμα, άχυρα)

Συμπυκνωμένες ζωοτροφές και παραδείγματα

Ερώτηση: Τι είναι οι συμπυκνωμένες ζωοτροφές; (να δώσετε μερικά παραδείγματα)

Απάντηση:

• Αυτούσιο (σελ. 399-400): «Όταν έχουν λίγες ινώδεις ουσίες, άρα πολλά από τα υπόλοιπα θρεπτικά συστατικά, κατά κανόνα έχουν μικρό όγκο στη μονάδα βάρους και ονομάζονται συμπυκνωμένες ζωοτροφές.»
• Παραδείγματα (σελ. 402): δημητριακοί καρποί (καλαμπόκι, κριθάρι, στάρι), σπέρματα (βαμβάκι, σόγια, ηλίανθος), υποπροϊόντα (πίτυρα, σογιάλευρο), κρεατάλευρα/ιχθυάλευρα (ζωικής προέλευσης), ανόργανα άλατα (αλάτι, ανθρακικό ασβέστιο).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Συμπυκνωμένες είναι οι ζωοτροφές με λίγες ινώδεις ουσίες και μικρό όγκο ανά μονάδα βάρους (πλούσιες σε άλλα θρεπτικά συστατικά) — π.χ. δημητριακοί καρποί, σπέρματα και υποπροϊόντα βιομηχανιών (πίτυρα, σογιάλευρο), κρεατάλευρα/ιχθυάλευρα και ανόργανα άλατα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Λίγες ινώδεις ουσίες · μικρός όγκος ανά μονάδα βάρους · παραδείγματα φυτικής (καρποί, σπέρματα, υποπροϊόντα), ζωικής (κρεατάλευρα, ιχθυάλευρα) ή ανόργανης προέλευσης

Τι χρειάζονται οι ανόργανες ζωοτροφές στον ζωικό οργανισμό

Ερώτηση: Τι χρειάζονται στο ζωικό οργανισμό οι ανόργανες ζωοτροφές;

Απάντηση:

• Αυτούσιο (σελ. 399): οι ζωοτροφές πρέπει να έχουν «διάφορα ανόργανα στοιχεία (ασβέστιο, νάτριο, φώσφορος, κάλιο, μαγνήσιο, χλώριο, χαλκός σίδηρος, μαγγάνιο, ψευδάργυρος, σελήνιο, κοβάλτιο κ.ά.) […] τα οποία [το ζώο] τα χρησιμοποιεί […] για να φτιάξει τα δικά του συστατικά.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι ανόργανες ζωοτροφές παρέχουν στο ζώο τα απαραίτητα ανόργανα στοιχεία (ασβέστιο, νάτριο, φώσφορο, κάλιο, μαγνήσιο, χλώριο, σίδηρο, ψευδάργυρο κ.ά.), τα οποία ο οργανισμός χρησιμοποιεί για να φτιάξει τα δικά του συστατικά.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Παρέχουν τα ανόργανα στοιχεία (π.χ. ασβέστιο, φώσφορο, νάτριο) · το ζώο τα χρησιμοποιεί για να φτιάξει τα δικά του συστατικά

Κριτήρια χρησιμοποίησης ζωοτροφών στη διατροφή των ζώων

Ερώτηση: Ποια είναι τα βασικά κριτήρια για τη χρησιμοποίηση των διαφόρων ζωοτροφών στη διατροφή των ζώων;

Απάντηση:

• Αυτούσιο (σελ. 403-404): «Η χρησιμοποίηση αυτών εξαρτάται από το είδος και την ηλικία του ζώου, καθώς και από το τι και πόσο παράγει το ζώο.» Παράδειγμα ανά είδος: «Τα φυτοφάγα ζώα […] χρειάζονται οπωσδήποτε χονδροειδείς ζωοτροφές […]. Τα παμφάγα ζώα […] πρέπει να τρέφονται με συμπυκνωμένες ζωοτροφές φυτικής προέλευσης […]. Στα σαρκοφάγα ζώα […], χρησιμοποιούνται οι ζωοτροφές ζωικής προέλευσης».

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα βασικά κριτήρια είναι το είδος του ζώου (φυτοφάγα→χονδροειδείς, παμφάγα→συμπυκνωμένες φυτικές, σαρκοφάγα→ζωικές, με τα ανάλογα συμπληρώματα), η ηλικία του (νεογέννητα→γάλα, νεαρά→ζωοτροφές καλής ποιότητας) και η παραγωγή του (π.χ. μία αγελάδα με γαλακτοπαραγωγή χρειάζεται περισσότερες συμπυκνωμένες όσο περισσότερο παράγει).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Τρία κριτήρια: είδος ζώου · ηλικία · τι και πόσο παράγει το ζώο · ένα παράδειγμα για το καθένα

Κυριότερα μηχανήματα βιομηχανίας ζωοτροφών

Ερώτηση: Ποια τα κυριότερα μηχανήματα μιας βιομηχανίας ζωοτροφών;

Απάντηση:

• Αυτούσιο (σελ. 405): «ζυγιστικό μηχάνημα μεγάλης ακρίβειας […] συσκευή άλεσης των απλών ζωοτροφών. Ονομάζεται σφυρόμυλος […] αναμεικτήρα: είναι η συσκευή στην οποία οδηγούνται οι τροφές μετά την άλεση, για να ανακατευθούν […] ειδικές γραμμές μεταφοράς […] ειδικά φίλτρα για τη συλλογή της σκόνης […] ειδικό εξοπλισμό για την τοποθέτηση του έτοιμου μείγματος σε σακιά ή σιλό.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα κυριότερα μηχανήματα είναι: σιλό αποθήκευσης πρώτων υλών, ζυγιστικό μηχάνημα μεγάλης ακρίβειας, σφυρόμυλος (άλεση), αναμεικτήρας (ανάμειξη αλεσμάτων), γραμμές μεταφοράς, φίλτρα σκόνης και εξοπλισμός συσκευασίας του έτοιμου μείγματος σε σακιά/σιλό.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Σιλό πρώτων υλών · ζυγιστικό μηχάνημα · σφυρόμυλος · αναμεικτήρας · γραμμές μεταφοράς · φίλτρα σκόνης · εξοπλισμός συσκευασίας

Τι είναι η γραμμή παραγωγής σε μια βιομηχανία ζωοτροφών

Ερώτηση: Τι είναι η γραμμή παραγωγής σε μια βιομηχανία ζωοτροφών;

Απάντηση:

• Αυτούσιο (σελ. 406): «Τα στάδια από τα οποία περνούν οι πρώτες ύλες (απλές ζωοτροφές), μέχρι να παραχθεί το τελικό μείγμα ζωοτροφών, με οποιαδήποτε μορφή και για οποιοδήποτε ζώο, διαμορφώνουν τη λεγόμενη γραμμή παραγωγής της βιομηχανίας ζωοτροφών. Η γραμμή παραγωγής, καθώς και κάθε άλλη βοηθητική λειτουργία της βιομηχανίας, ελέγχεται από κεντρικό ηλεκτρονικό πίνακα, ο οποίος αποτελεί και την "καρδιά" της βιομηχανίας.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Γραμμή παραγωγής είναι το σύνολο των σταδίων από τις πρώτες ύλες (απλές ζωοτροφές) μέχρι το τελικό μείγμα, για οποιαδήποτε μορφή/ζώο· ελέγχεται από κεντρικό ηλεκτρονικό πίνακα, που αποτελεί την «καρδιά» της βιομηχανίας.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Στάδια από τις πρώτες ύλες (απλές ζωοτροφές) ως το τελικό μείγμα · έλεγχος από κεντρικό ηλεκτρονικό πίνακα