Λύσεις — Κεφάλαιο 2: Η καλλιέργεια στο χωράφι (σελ. 55) – ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ Β ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 2: Η καλλιέργεια στο χωράφι

Ενδεικτικές λύσεις των 17 ερωτήσεων του κεφαλαίου (σελ. 55): προετοιμασία εδάφους, σπορά, λίπανση, άρδευση, φυτοπροστασία, συγκομιδή, εφόδια, μηχανήματα και προγραμματισμός.

Καλύτερος τρόπος απομάκρυνσης φυτικών υπολειμμάτων

Ερώτηση: Ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος απομάκρυνσης των φυτικών υπολειμμάτων;

Απάντηση:

• Αυτούσιο (σελ. 39): «Στην περίπτωση αυτή ο καλύτερος τρόπος είναι να μαζευτεί το άχυρο με ειδικές μηχανές, τις αχυροδετικές, οπότε, στη συνέχεια, γίνεται ευκολότερα η κατεργασία του εδάφους με τα καλλιεργητικά εργαλεία (άροτρο, φρέζα, καλλιεργητή, σβάρνα).»
• Εναλλακτικά, σε αρκετές περιοχές το άχυρο είναι εμπορεύσιμο προϊόν (Θεσσαλία, Νησιά Αιγαίου, Μακεδονία) και ο γεωργός το πουλάει, χωρίς πρόβλημα απομάκρυνσης.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο καλύτερος τρόπος απομάκρυνσης των φυτικών υπολειμμάτων (π.χ. άχυρου) είναι το μάζεμα με ειδικές μηχανές, τις αχυροδετικές, ώστε να διευκολυνθεί η επόμενη κατεργασία του εδάφους με τα καλλιεργητικά εργαλεία.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Γιατί πρέπει να αποφεύγεται το κάψιμο του άχυρου

Ερώτηση: Γιατί το συνηθισμένο κάψιμο του άχυρου πρέπει να αποφεύγεται;

Απάντηση:

• Αυτούσιο (σελ. 40): «Το κάψιμο του άχυρου, όμως, είναι καταστροφική τεχνική, γιατί έτσι και ο παραγωγός στερείται μια πολύτιμη οργανική ουσία, που αποτελεί τη βάση της γονιμότητας του εδάφους, αλλά και υπάρχει συχνά ο κίνδυνος να προκληθεί πυρκαγιά με ανεξέλεγκτες διαστάσεις.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Το κάψιμο του άχυρου πρέπει να αποφεύγεται γιατί ο παραγωγός στερείται μια πολύτιμη οργανική ουσία που αποτελεί τη βάση της γονιμότητας του εδάφους, και επιπλέον υπάρχει κίνδυνος να προκληθεί πυρκαγιά ανεξέλεγκτων διαστάσεων.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Πρώτη κατεργασία εδάφους: φθινοπωρινά vs ανοιξιάτικα φυτά

Ερώτηση: Πώς γίνεται η πρώτη κατεργασία του εδάφους για τα φθινοπωρινά φυτά και πώς για τα ανοιξιάτικα;

Απάντηση:

• Αυτούσιο (σελ. 41): «Όταν σπέρνει το φθινόπωρο φθινοπωρινά φυτά όπως το σιτάρι, χρησιμοποιεί το άροτρο ή τον καλλιεργητή, γιατί αυτά αφήνουν το έδαφος χονδροκομμένο. Έτσι το έδαφος αντέχει καλύτερα στις βροχές του χειμώνα. Όταν σπέρνει την άνοιξη ανοιξιάτικα φυτά όπως βαμβάκι, τομάτα ή καλαμπόκι, τότε χρησιμοποιεί σκαπτικό μηχάνημα (δηλ. φρέζα). Το σκαπτικό μηχάνημα (φρέζα) θρυμματίζει το έδαφος και το ανακατεύει.»
• Μετά τη βασική κατεργασία, το έδαφος έχει αφρατοποιηθεί· ο παραγωγός χρησιμοποιεί συνήθως μια σβάρνα (π.χ. δισκοσβάρνα) που ομαλοποιεί την επιφάνεια και θρυμματίζει τους εδαφικούς βώλους (σελ. 41).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Για τα φθινοπωρινά φυτά (π.χ. σιτάρι) χρησιμοποιείται άροτρο ή καλλιεργητής, που αφήνει το έδαφος χονδροκομμένο ώστε να αντέχει καλύτερα στις χειμωνιάτικες βροχές. Για τα ανοιξιάτικα φυτά (βαμβάκι, τομάτα, καλαμπόκι) χρησιμοποιείται σκαπτικό μηχάνημα (φρέζα), που θρυμματίζει και ανακατεύει το έδαφος. Και στις δύο περιπτώσεις ακολουθεί συνήθως πέρασμα σβάρνας που ομαλοποιεί την επιφάνεια.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Επίπτωση λανθασμένης εποχής σποράς

Ερώτηση: Τι θα γίνει εάν ένα φθινοπωρινό φυτό το σπείρουμε την άνοιξη και τι εάν ένα ανοιξιάτικο το σπείρουμε το φθινόπωρο;

Απάντηση:

• Αυτούσιο (σελ. 42): «Εάν, για παράδειγμα, σπείρουμε ένα φθινοπωρινό φυτό την άνοιξη, αυτό δε θα αναπτυχθεί, αφού για να έχει απόδοση πρέπει να περάσει ένα μέρος της ανάπτυξής του σε χαμηλές θερμοκρασίες. Το ίδιο θα συμβεί εάν σπείρουμε ένα ανοιξιάτικο φυτό (π.χ. βαμβάκι) το φθινόπωρο. Οι σπόροι δε θα φυτρώσουν, διότι την εποχή αυτή οι θερμοκρασίες του περιβάλλοντος είναι μικρές για τα ανοιξιάτικα φυτά.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Αν σπείρουμε φθινοπωρινό φυτό την άνοιξη, δεν θα αναπτυχθεί, γιατί για να αποδώσει πρέπει να περάσει μέρος της ανάπτυξής του σε χαμηλές θερμοκρασίες. Αν σπείρουμε ανοιξιάτικο φυτό (π.χ. βαμβάκι) το φθινόπωρο, οι σπόροι δεν θα φυτρώσουν, γιατί οι θερμοκρασίες του περιβάλλοντος είναι πολύ μικρές για τα ανοιξιάτικα φυτά.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Βάθος σποράς

Ερώτηση: Σε ποιο βάθος σπέρνουμε;

Απάντηση:

• Αυτούσιο (σελ. 42): «κάθε είδος σπόρου τοποθετείται σε διαφορετικό βάθος, ανάλογα με το μέγεθός του. Το σιτάρι συνήθως σπέρνεται σε βάθος 2-3 εκατοστών, ενώ το γκαζόν σε βάθος 2-3 χιλιοστών.»
• Γιατί έχει σημασία: «όσο πιο ρηχά, μέσα στο έδαφος, τοποθετείται ο σπόρος, τόσο πιο εύκολα μπορεί να καταστραφεί από έλλειψη υγρασίας και από εχθρούς.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Κάθε σπόρος σπέρνεται σε διαφορετικό βάθος ανάλογα με το μέγεθός του — π.χ. το σιτάρι σε βάθος 2-3 εκατοστών, το γκαζόν σε βάθος 2-3 χιλιοστών. Όσο πιο ρηχά τοποθετείται ο σπόρος, τόσο πιο εύκολα καταστρέφεται από έλλειψη υγρασίας ή από εχθρούς.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Τι προσφέρει η λίπανση και πώς εφαρμόζεται

Ερώτηση: Τι προσφέρει η λίπανση και πώς εφαρμόζεται;

Απάντηση:

• Τι προσφέρει (σελ. 42): «Για ν' αναπτυχθούν τα φυτά χρειάζονται θρεπτικά στοιχεία. Αυτά είτε υπάρχουν στο έδαφος είτε προστίθενται από τον καλλιεργητή με τη μορφή λιπάσματος.»
• Πώς εφαρμόζεται (σελ. 43): «Τα λιπάσματα εφαρμόζονται: α) κατά τη σπορά των φυτών β) κατά τη διάρκεια της ανάπτυξής τους.» Συνήθως τοποθετούνται μέσα στο έδαφος (ενσωμάτωση) ή, αν είναι διαλυτά, χορηγούνται με το νερό άρδευσης· μπορεί επίσης να γίνει διαφυλλική λίπανση (ψεκασμός φύλλων με διαλυτά λιπάσματα). Η παραμονή τους στην επιφάνεια του εδάφους μειώνει τη θρεπτική τους αξία.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η λίπανση προσφέρει στα φυτά τα θρεπτικά στοιχεία που χρειάζονται για την ανάπτυξή τους, όταν αυτά δεν επαρκούν στο έδαφος. Εφαρμόζεται είτε κατά τη σπορά είτε κατά τη διάρκεια της ανάπτυξης των φυτών, συνήθως με ενσωμάτωση στο έδαφος ή μέσω του νερού άρδευσης (αν το λίπασμα είναι διαλυτό), ή και διαφυλλικά με ψεκασμό.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Δύο φυσικά λιπάσματα

Ερώτηση: Να αναφέρετε δύο φυσικά λιπάσματα.

Απάντηση:

• Αυτούσιο (σελ. 43): «Εκτός από τα χημικά λιπάσματα, χρησιμοποιούνται και τα λιπάσματα φυσικής προέλευσης. Για παράδειγμα, η κοπριά των ζώων θεωρείται από τις καλύτερες και πιο φυσικές πηγές λίπανσης. Το φυτόχωμα, δηλ. υπολείμματα φυτών που έμειναν για αρκετό διάστημα, είναι επίσης φυσικό λίπασμα.»
• Η τύρφη αναφέρεται ξεχωριστά, ως υπόστρωμα ανάπτυξης χωρίς όμως θρεπτικό στοιχείο — δεν μετράει ως λίπασμα με την ίδια έννοια.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Δύο φυσικά λιπάσματα είναι η κοπριά των ζώων (από τις καλύτερες φυσικές πηγές λίπανσης) και το φυτόχωμα (υπολείμματα φυτών που έμειναν για αρκετό διάστημα).

Κριτήρια αξιολόγησης:

Πόσο νερό χρειάζεται ένα φυτό

Ερώτηση: Πόσο νερό χρειάζεται ένα φυτό;

Απάντηση:

• Αυτούσιο (σελ. 44): «Πρέπει… να χρησιμοποιείται με μέτρο, γιατί εάν ποτισθούν τα φυτά περισσότερο ή λιγότερο από όσο χρειάζονται, δεν αναπτύσσονται καλά.» Για να αναπτύξει καλά τη ρίζα του, το φυτό χρειάζεται στο έδαφος θρεπτικά στοιχεία, νερό και οξυγόνο — «εάν υπάρχει πλεόνασμα νερού, τότε η ρίζα δεν αναπτύσσεται, ενώ εάν αυτή μείνει για πολύ μέσα σε νερό, μπορεί να σαπίσει.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Το φυτό χρειάζεται νερό με μέτρο — ούτε περισσότερο ούτε λιγότερο από την ανάγκη του, γιατί και στις δύο περιπτώσεις δεν αναπτύσσεται καλά. Η ρίζα χρειάζεται στο έδαφος θρεπτικά στοιχεία, νερό ΚΑΙ οξυγόνο· αν υπάρχει πλεόνασμα νερού η ρίζα δεν αναπτύσσεται, και αν παραμείνει πολύ μέσα σε νερό μπορεί να σαπίσει.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Τρόποι άρδευσης

Ερώτηση: Με ποιους τρόπους αρδεύουμε τα φυτά;

Απάντηση:

• Αυτούσιο (σελ. 45): «Το νερό το διανέμουμε στο χωράφι με διάφορους τρόπους: π.χ. με αυλάκια, με τεχνητή βροχή, με στάγδην άρδευση (πότισμα σε σταγόνες).»
• Χαρακτηριστικά κάθε τρόπου: «Με τα αυλάκια το πότισμα είναι αργό και γίνεται μεγάλη σπατάλη νερού. Με την τεχνητή βροχή μπορούν να ποτισθούν μεγάλες εκτάσεις με χαμηλό κόστος. Με το σύστημα ποτίσματος σε σταγόνες γίνεται οικονομία στο νερό, αλλά αυξάνει το κόστος της άρδευσης» (χρησιμοποιείται συνήθως στην ανθοκομία και λαχανοκομία).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Αρδεύουμε τα φυτά με αυλάκια (αργό πότισμα, μεγάλη σπατάλη νερού), με τεχνητή βροχή (μεγάλες εκτάσεις, χαμηλό κόστος) και με στάγδην άρδευση/πότισμα σε σταγόνες (οικονομία νερού αλλά μεγαλύτερο κόστος, συνήθως στην ανθοκομία και λαχανοκομία).

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κατηγορίες εχθρών των καλλιεργούμενων φυτών

Ερώτηση: Ποιες είναι οι κύριες κατηγορίες εχθρών των καλλιεργούμενων φυτών;

Απάντηση:

• Αυτούσιο (σελ. 45): «Υπάρχουν πέντε κύριες κατηγορίες εχθρών, οι οποίοι προσβάλλουν τα καλλιεργούμενα φυτά. — μύκητες και βακτήρια, π.χ. περονόσπορος και καρκίνος της ελιάς — έντομα, π.χ. μελίγκρα — ζιζάνια, π.χ. χαμομήλι — ιοί, π.χ. ιός μωσαϊκού — ζώα, π.χ. ποντίκια.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι πέντε κύριες κατηγορίες εχθρών των καλλιεργούμενων φυτών είναι: μύκητες και βακτήρια (π.χ. περονόσπορος, καρκίνος ελιάς), έντομα (π.χ. μελίγκρα), ζιζάνια (π.χ. χαμομήλι), ιοί (π.χ. ιός μωσαϊκού) και ζώα (π.χ. ποντίκια).

Κριτήρια αξιολόγησης:

Παράδειγμα φυσικής καταπολέμησης εχθρών

Ερώτηση: Να αναφέρετε ένα παράδειγμα φυσικής καταπολέμησης εχθρών των φυτών.

Απάντηση:

• Αυτούσιο (σελ. 45): «στα δένδρα της μηλιάς τα φύλλα προσβάλλονται από την ασθένεια φουζικλάδιο. Εάν στο τέλος της περιόδου βλάστησης καούν τα φύλλα ή τα οργώσουμε στο έδαφος, καταστρέφεται ο μύκητας σε μεγάλο βαθμό, οπότε διευκολύνεται η φυτοπροστασία. Αυτός είναι ένας φυσικός τρόπος καταπολέμησης της ασθένειας.»
• Επίσης: «με τα μηχανήματα κατεργασίας του εδάφους, μπορούμε να καταστρέψουμε εύκολα τα αυτοφυή φυτά του χωραφιού, δηλ. τα ζιζάνια», που διευκολύνουν τη διάδοση ασθενειών και εχθρών.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ένα παράδειγμα φυσικής καταπολέμησης εχθρών: στη μηλιά, τα φύλλα προσβάλλονται από την ασθένεια φουζικλάδιο· αν στο τέλος της περιόδου βλάστησης καούν τα φύλλα ή οργωθούν στο έδαφος, καταστρέφεται ο μύκητας σε μεγάλο βαθμό, χωρίς χρήση φυτοφαρμάκου.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Παράγοντες που καθορίζουν την ποσότητα παραγωγής κατά τη συγκομιδή

Ερώτηση: Από ποιους παράγοντες εξαρτάται η ποσότητα παραγωγής κατά τη συγκομιδή;

Απάντηση:

• Αυτούσιο (σελ. 47): «Το ύψος της παραγωγής που παίρνει ο παραγωγός κατά τη συγκομιδή του ώριμου φυτού, εξαρτάται από: — το είδος και την ποικιλία που καλλιεργήθηκε — τις καλλιεργητικές φροντίδες που εφαρμόστηκαν — το έδαφος — τις κλιματικές συνθήκες που επικράτησαν κατά την ανάπτυξη των φυτών.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η ποσότητα παραγωγής κατά τη συγκομιδή εξαρτάται από το είδος και την ποικιλία που καλλιεργήθηκε, τις καλλιεργητικές φροντίδες που εφαρμόστηκαν, το έδαφος και τις κλιματικές συνθήκες που επικράτησαν κατά την ανάπτυξη των φυτών.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Πέντε εφόδια για καλλιέργεια τομάτας

Ερώτηση: Να αναφέρετε πέντε εφόδια που θα χρειασθεί να χρησιμοποιήσει ένας παραγωγός για την καλλιέργεια τομάτας.

Απάντηση:

• Η πλήρης λίστα εφοδίων (σελ. 48): «— σπόροι, π.χ. για την καλλιέργεια αγγουριού — μοσχεύματα, π.χ. για την καλλιέργεια φράουλας — δενδρύλλια, π.χ. για την εγκατάσταση οπωρώνα — λιπάσματα — γεωργικά φάρμακα — υλικά στήριξης των φυτών, π.χ. καλάμια — υλικά συσκευασίας, π.χ. σάκοι, παλέτες.»
• Για την τομάτα συγκεκριμένα εφαρμόζονται σπόροι/σπορόφυτα, λιπάσματα, γεωργικά φάρμακα και υλικά στήριξης (η τομάτα υποστυλώνεται, βλ. §4.1.4 κεφ.4) και υλικά συσκευασίας για τη διάθεση του προϊόντος.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Πέντε εφόδια για την καλλιέργεια τομάτας: σπόροι/σπορόφυτα, λιπάσματα, γεωργικά φάρμακα, υλικά στήριξης των φυτών (π.χ. καλάμια/σύρματα υποστύλωσης) και υλικά συσκευασίας (π.χ. σάκοι, παλέτες).

Κριτήρια αξιολόγησης:

Πότε ένα γεωργικό μηχάνημα έχει ικανοποιητικό οικονομικό αποτέλεσμα

Ερώτηση: Πότε ένα γεωργικό μηχάνημα έχει ικανοποιητικό οικονομικό αποτέλεσμα;

Απάντηση:

• Αυτούσιο, με το παράδειγμα (σελ. 49): «ένας γεωργικός ελκυστήρας, για να έχει καλό οικονομικό αποτέλεσμα, πρέπει να αντιστοιχεί σε αρκετά στρέμματα. Για παράδειγμα ελκυστήρας με ισχύ 50 ίππους (50 HP) έχει οικονομικό αποτέλεσμα εάν ο παραγωγός έχει πάνω από 80 στρέμματα με ανοιξιάτικες και φθινοπωρινές καλλιέργειες.»
• Η αντίθετη περίπτωση: «Πολλοί γεωργοί αγοράζουν γεωργικούς ελκυστήρες μεγάλης ισχύος, χωρίς να απαιτείται… οι μεγάλης ισχύος ελκυστήρες αποτελούν πολυδάπανη επένδυση και δεν είναι δυνατή η απόσβεσή τους.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ένα γεωργικό μηχάνημα έχει ικανοποιητικό οικονομικό αποτέλεσμα όταν η ισχύς του αντιστοιχεί στην καλλιεργούμενη έκταση — π.χ. ελκυστήρας 50 HP έχει οικονομικό αποτέλεσμα μόνο αν ο παραγωγός έχει πάνω από 80 στρέμματα καλλιέργειας. Ελκυστήρες μεγάλης ισχύος χωρίς αντίστοιχη έκταση αποτελούν πολυδάπανη επένδυση χωρίς δυνατότητα απόσβεσης.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κόστος εργασίας και επιλογή ποικιλίας — παράδειγμα καπνού

Ερώτηση: Μπορεί το κόστος εργασίας να καθορίσει το είδος και την ποικιλία των καλλιεργούμενων φυτών; Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας με ένα παράδειγμα.

Απάντηση:

• Ναι, αυτούσιο (σελ. 51): «Στις ανεπτυγμένες χώρες, το κόστος εργασίας είναι μεγάλο. Γι' αυτό το λόγο χρησιμοποιούνται κατάλληλα μηχανήματα που μειώνουν το κόστος της ή αλλάζει η τεχνική της καλλιέργειας και συμπιέζεται το κόστος.»
• Το παράδειγμα του καπνού, αυτούσιο: «Παράδειγμα αλλαγής της καλλιεργούμενης ποικιλίας με άλλη που απαιτεί λιγότερα εργατικά, είναι η περίπτωση καλλιέργειας καπνών ανατολικού τύπου, που ήταν πολύ συνηθισμένη στην Ελλάδα στο παρελθόν. Με την αύξηση του κόστους εργασίας έγινε πλέον ασύμφορη η καλλιέργειά τους κι έτσι οι παραγωγοί στράφηκαν στην καλλιέργεια κατηγοριών καπνού που δεν απαιτούν πολλά εργατικά (καπνά αμερικανικού τύπου).»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ναι, το κόστος εργασίας μπορεί να καθορίσει το είδος/ποικιλία της καλλιέργειας. Παράδειγμα: η καλλιέργεια καπνών ανατολικού τύπου ήταν παλαιότερα πολύ συνηθισμένη στην Ελλάδα, αλλά απαιτεί πολλά εργατικά χέρια (χειρωνακτική συλλογή)· με την αύξηση του κόστους εργασίας έγινε ασύμφορη, και οι παραγωγοί στράφηκαν στα καπνά αμερικανικού τύπου, που εκμηχανίζονται και απαιτούν λιγότερα εργατικά.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κριτήρια επιλογής καλλιεργούμενου φυτού

Ερώτηση: Σε ποια κριτήρια βασίζεται ο παραγωγός για να διαλέξει το είδος του φυτού που θα καλλιεργήσει;

Απάντηση:

• Απάντηση από τη σύνθεση §2.9-2.11 (σελ. 49-53): ο παραγωγός λαμβάνει υπόψη το κόστος εργασίας/εκμηχάνισης (π.χ. διαθεσιμότητα και κόστος εργατικών χεριών, δυνατότητα χρήσης μηχανημάτων ανάλογα με την έκταση), και, κατά τον προγραμματισμό (§2.11, σελ. 53), «στην υπάρχουσα υποδομή — στα διαθέσιμα εφόδια — στο ανθρώπινο δυναμικό — στις συνθήκες αγοράς».
• Η προειδοποίηση για την αγορά, αυτούσια (σελ. 53): «Δεν μπορεί, εξάλλου ο παραγωγός να αποφασίσει την παραγωγή φυτικών προϊόντων, χωρίς να λάβει υπόψη του τα δεδομένα της αγοράς. Εάν, για παράδειγμα, παράγει προϊόντα που αφθονούν κατά την περίοδο συγκομιδής, τότε θα τα πουλήσει σε χαμηλές τιμές… Ακόμα, ο παραγωγός δεν μπορεί να προγραμματίσει παραγωγή για την οποία δεν έχει εξασφαλίσει τα αντίστοιχα χέρια εργασίας.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο παραγωγός βασίζεται στην υπάρχουσα υποδομή, στα διαθέσιμα εφόδια, στο ανθρώπινο δυναμικό (διαθεσιμότητα εργατικών χεριών) και στις συνθήκες της αγοράς (ζήτηση, τιμές, αποφυγή κορεσμού κατά τη συγκομιδή), λαμβάνοντας υπόψη και το κόστος εργασίας/εκμηχάνισης της καλλιέργειας.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Σημασία του προγραμματισμού για την οικονομική επιτυχία

Ερώτηση: Γιατί ο προγραμματισμός έχει μεγάλη σημασία για την οικονομική επιτυχία μιας εκμετάλλευσης;

Απάντηση:

• Αυτούσιο (σελ. 53): «Ο προγραμματισμός έχει ουσιώδη σημασία για τη βιωσιμότητα της γεωργικής εκμετάλλευσης. Δεν μπορεί, εξάλλου ο παραγωγός να αποφασίσει την παραγωγή φυτικών προϊόντων, χωρίς να λάβει υπόψη του τα δεδομένα της αγοράς.»
• Παράδειγμα κινδύνου χωρίς προγραμματισμό: «Εάν, για παράδειγμα, παράγει προϊόντα που αφθονούν κατά την περίοδο συγκομιδής, τότε θα τα πουλήσει σε χαμηλές τιμές, ενώ είναι πιθανόν ακόμα και να μείνουν αδιάθετα.» Ή: «Εάν ο παραγωγός π.χ. έχει καλλιεργήσει νωπά φασόλια χωρίς να μπορεί να τα συλλέξει (έλλειψη εργατικών χεριών), τότε η παραγωγή θα καταστραφεί.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο προγραμματισμός έχει μεγάλη σημασία γιατί είναι ουσιώδης για τη βιωσιμότητα της εκμετάλλευσης: χωρίς αυτόν ο παραγωγός κινδυνεύει να παράγει προϊόντα που αφθονούν κατά τη συγκομιδή (χαμηλές τιμές, ή και αδιάθετα προϊόντα) ή να μη διαθέτει τα απαραίτητα χέρια εργασίας για τη συγκομιδή, με αποτέλεσμα η παραγωγή να καταστραφεί.

Κριτήρια αξιολόγησης: