Ενδεικτικές λύσεις των 4 φιλτραρισμένων ερωτήσεων (σελ. 31): αρμόδιοι για το ψοφίμι, στόχος της «φυσικής» λύσης, ειρωνικές εκφράσεις, γλώσσα αφήγησης/διαλόγου.

Οι αρμόδιοι για την απομάκρυνση του ψοφιμιού

Ερώτηση: Το ψοφίμι δεν απομακρύνεται αμέσως. Ποιους παρουσιάζει το κείμενο ως πιθανούς αρμόδιους για την απομάκρυνσή του;

Απάντηση:

Αυτούσιο (σελ. 28-29): «Όθεν απηυθύνθη εις τον υπ' αριθμόν 3 χιλιάδες τόσα αστυφύλακα... Να σου πω, του λέγει, πας στο Τμήμα, να πεις του σκοπού, να πει του Σταθμάρχη, να στείλει ένα αστυφύλακα, να βρει ένα σκουπιδιάρη, να πάν' εδώ παραπάνω...».

Σύνοψη: (ενδεικτική) Το κείμενο παρουσιάζει μια ολόκληρη αλυσίδα «αρμοδίων»: πρώτα τον απλό αστυφύλακα που συναντά ο κύριος Α. στο καφενεδάκι, ο οποίος με τη σειρά του παραπέμπει σε άλλον αστυφύλακα, που πρέπει να ενημερώσει τον σκοπό, ο οποίος θα ενημερώσει τον σταθμάρχη, που τελικά θα στείλει έναν αστυφύλακα μαζί με έναν σκουπιδιάρη για να απομακρύνουν το ζώο. Καμία από όλες αυτές τις «αρμόδιες» βαθμίδες δεν αναλαμβάνει τελικά ουσιαστική δράση.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ο στόχος της λύσης χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση

Ερώτηση: Ο συγγραφέας επιλέγει μια λύση, στην οποία δεν παρεμβαίνει ο άνθρωπος. Ποιος νομίζει ότι είναι ο στόχος του;

Απάντηση:

Αυτούσιο (σελ. 29): «Ευτυχώς είχε συννεφιάσει, και ήστραπτε ραγδαίως... κι ενέσκηψε σφοδροτάτη θύελλα, άνεμος και βροχή, δροσιστική και παρήγορος... Η ραγδαία βροχή είχε παρασύρει τας σαπράς σάρκας, και είχε διαλύσει την δυσοσμίαν. Κι έτσι δεν έγινεν επερώτησις εις την Βουλήν. Μόνον έγινε χρονογράφημα εις εφημερίδα».

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο στόχος του Παπαδιαμάντη είναι καθαρά ειρωνικός/σατιρικός: επιλέγοντας να λύσει το πρόβλημα με μια τυχαία φυσική καταιγίδα και όχι με κάποια ανθρώπινη ενέργεια, ο συγγραφέας τονίζει την πλήρη αναποτελεσματικότητα και αδράνεια της γραφειοκρατίας — κανένας από τους «αρμόδιους» δεν έκανε τίποτα, και το πρόβλημα λύθηκε τελικά τυχαία, από τη φύση. Έτσι σατιρίζεται η ανικανότητα του κρατικού μηχανισμού να διαχειριστεί ακόμη κι ένα τόσο απλό, καθημερινό ζήτημα, ενώ η αναφορά στην «επερώτηση στη Βουλή» που δεν χρειάστηκε τελικά υπογραμμίζει τη δυσανάλογη έκταση που είχε πάρει ένα ασήμαντο θέμα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ειρωνικές εκφράσεις στο κείμενο

Ερώτηση: Στο κείμενο είναι εμφανής η ειρωνική διάθεση του συγγραφέα. Σε ποιες εκφράσεις διακρίνεις ειρωνεία;

Απάντηση:

Αυτούσιο (σελ. 27): «Τοιαύτη θυσία θα του εφαίνετο ίσως μάλλον ιεροσυλία» (για τα 50 λεπτά που δεν ήθελε να ξοδέψει).
Αυτούσιο (σελ. 28-29): «Καλά που δεν συνεδριάζει πλέον η Βουλή, δια να γίνει επερώτησις...».
Αυτούσιο (σελ. 29): «Κι έτσι δεν έγινεν επερώτησις εις την Βουλήν. Μόνον έγινε χρονογράφημα εις εφημερίδα».

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η ειρωνεία διακρίνεται καθαρά σε τρεις εκφράσεις: (1) στη φράση «τοιαύτη θυσία θα του εφαίνετο ίσως μάλλον ιεροσυλία» — η υπερβολική χρήση της λέξης «ιεροσυλία» για κάτι τόσο ασήμαντο όσο η δαπάνη 50 λεπτών γελοιοποιεί τη φιλαργυρία του κυρίου Α.· (2) στη φράση «Καλά που δεν συνεδριάζει πλέον η Βουλή, δια να γίνει επερώτησις» — η σύγκριση ενός ψόφιου σκύλου με ζήτημα άξιο κοινοβουλευτικής συζήτησης είναι εμφανώς υπερβολική και σατιρίζει τη δραματοποίηση ασήμαντων προβλημάτων· (3) στην τελική φράση «δεν έγινεν επερώτησις εις την Βουλήν. Μόνον έγινε χρονογράφημα εις εφημερίδα» — η ψυχρή, σχεδόν επίσημη διατύπωση για ένα τόσο ασήμαντο αποτέλεσμα ολοκληρώνει την ειρωνική διάθεση του αφηγητή απέναντι σε όλη την ιστορία.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Γλώσσα αφηγηματικού μέρους και διαλόγου

Ερώτηση: «Ο αστυφύλακας... πουθενά;» Ποια διαφορά διακρίνεις ανάμεσα στη γλώσσα του αφηγηματικού μέρους και του διαλόγου; Να μεταφέρεις στη σημερινή καθημερινή γλώσσα το αφηγηματικό μέρος του αποσπάσματος.

Απάντηση:

Αυτούσιο — αφηγηματικό μέρος (σελ. 27): «Ο ομιλών - ο κύριος Α. - ήτο παχύμισθος υπάλληλος της Κυβερνήσεως. Το δημόσιον του έδιδε, δια τας εκδουλεύσεις του, υπέρ τας τριακοσίας δραχμάς τον μήνα».
Αυτούσιο — διάλογος (σελ. 27): «Μάλιστα. τώρα, να πούμε εις ένα αστυφύλακα - μπορώ να πάω κι εγώ - να πάρει κι ένα σκουπιδιάρη, να πάν' να το πετάξουν αποκεί».

Σύνοψη: (ενδεικτική) Το αφηγηματικό μέρος είναι γραμμένο σε λόγια, επίσημη καθαρεύουσα, με μακροπερίοδο λόγο και λόγιους τύπους («ήτο», «εθεώρει», «απηυθύνθη»), ενώ ο διάλογος των απλών ανθρώπων (αστυφύλακες) είναι γραμμένος σε απλή, προφορική, καθημερινή γλώσσα, πιο κοντά στη δημοτική της εποχής, με κοφτές, ζωντανές εκφράσεις. Απόδοση του αφηγηματικού αποσπάσματος στη σημερινή γλώσσα: «Αυτός που μιλούσε — ο κύριος Α. — ήταν καλοπληρωμένος δημόσιος υπάλληλος. Το δημόσιο του έδινε, για τις υπηρεσίες του, πάνω από τριακόσιες δραχμές το μήνα. Όμως θεωρούσε αυτά τα χρήματα ιερά και δεν αποφάσιζε να αφαιρέσει 50 λεπτά για έναν φτωχό εργάτη, ώστε να σκάψει έναν λάκκο και να θάψει το ψόφιο ζώο. Μια τέτοια θυσία θα του φαινόταν σχεδόν βεβήλωση».

Κριτήρια αξιολόγησης:

Προηγούμενο Στοιχείο

Επιστροφή στην Ενότητα

Επόμενο Στοιχείο