Λύσεις — Κεφάλαιο 23: Ματιές στον κινηματογράφο (σελ. 122) – ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Β ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 23: Ματιές στον κινηματογράφο

Ενδεικτικές λύσεις των 4 φιλτραρισμένων ερωτήσεων (σελ. 122): 2 ερωτήσεις Α. Ανάγνωσης-κατανόησης + 2 κειμενο-θεμελιωμένες ερωτήσεις Β. Προσέγγισης της γλώσσας (σημεία στίξης με βάση τη δοσμένη Βοήθεια, εντοπισμός προφορικού λόγου + μεταφορά σε γραπτό λόγο). Οι ερωτήσεις Γ. Ερμηνεία κειμένου-Παραγωγή λόγου (συλλογή/σύγκριση κριτικών μετά την προβολή ταινίας — προφορική εργασία· παρουσίαση συναυλίας 300 λέξεων) εξαιρούνται ως ανοιχτή παραγωγή λόγου/ομαδική εργασία. Το ένθετο «Βοήθεια» για τα σημεία στίξης (σελ. 124-126) χρησιμεύει ως υλικό αναφοράς για το Β.1, δεν αποτελεί ξεχωριστή άσκηση.

Πληροφορίες vs σχόλια στις κριτικές ταινιών

Ερώτηση: Στις παρουσιάσεις ταινιών που διάβασες να διακρίνεις ποιες δίνουν μόνο πληροφορίες και σε ποιες εμπεριέχονται σχόλια του παρουσιαστή.

Απάντηση:

• Αυτούσιο (σελ. 121), κριτική με μόνο πληροφορίες: «PARENT TRAP - ΔΙΔΥΜΟΙ ΜΠΕΛΑΔΕΣ. Σκηνοθεσία: Νάνσυ Μάιερς. Ερμηνεία: Ντένις Κουέιντ, Νατάσα Ρίτσαρντσον, Έριν Μάκεϊ. Δύο δίδυμες αδερφές, που ανακάλυψαν η μία την ύπαρξη της άλλης σε μια κατασκήνωση, αποφασίζουν να επανασυνδέσουν τους γονείς τους».
• Αυτούσιο (σελ. 121), η ίδια κριτική με ενσωματωμένο σχόλιο: «Γλυκανάλατη οικογενειακή κωμωδιούλα».
• Αυτούσιο (σελ. 120), κριτική με έντονο ερμηνευτικό σχόλιο: «Στοιχεία - κλειδιά όλα τούτα μιας ταινίας που αιωρείται επικίνδυνα, καθώς το καθετί παραπέμπει σε κάτι άλλο... O Καραμαγγιώλης ρισκάρει πολλά σκηνοθετώντας μια ταινία».

Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι κριτικές του «Parent Trap» και της «Mulan» δίνουν κατά κύριο λόγο πληροφορίες (σκηνοθέτης, ηθοποιοί, υπόθεση σε λίγες γραμμές), με ένα μικρό, σύντομο σχόλιο στο τέλος («Γλυκανάλατη οικογενειακή κωμωδιούλα», «Απολαυστικός ο καλός δράκος»). Αντίθετα, η κριτική του «Black Out» εμπεριέχει έντονο ερμηνευτικό/αξιολογικό σχόλιο σε όλη της την έκταση: αναλύει συμβολισμούς, θέτει ερωτήματα-θεματικούς άξονες της ταινίας («ο έρωτας μπορεί να νικήσει το θάνατο;»), κρίνει το σκηνοθετικό ρίσκο του δημιουργού και αξιολογεί τεχνικά στοιχεία (μουσική, ατμόσφαιρα). Ομοίως η κριτική του «Τιτανικού» παραμένει κυρίως πληροφοριακή (σκηνοθέτης, ηθοποιοί, υπόθεση), χωρίς έντονο προσωπικό σχόλιο. Άρα οι κριτικές διαφέρουν στον βαθμό που ο συντάκτης περιορίζεται σε ουδέτερη πληροφόρηση ή προχωρά σε προσωπική αξιολόγηση/ερμηνεία.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Θετική ή αρνητική στάση του κριτικού

Ερώτηση: Να εντοπίσεις τα σχόλια των κειμένων που αποκαλύπτουν τη θετική ή αρνητική στάση του κριτικού.

Απάντηση:

• Αυτούσιο (σελ. 120), θετικό/αναγνωριστικό σχόλιο: «Έχει στιγμές ατμοσφαιρικές και πολύ καλή μουσική, με την υπογραφή του Νίκου Κυπουργού».
• Αυτούσιο (σελ. 121), αρνητικό/ειρωνικό σχόλιο: «Γλυκανάλατη οικογενειακή κωμωδιούλα» (το υποκοριστικό «κωμωδιούλα» και το «γλυκανάλατη» δείχνουν υποτίμηση).
• Αυτούσιο (σελ. 121), θετικό σχόλιο: «Απολαυστικός ο καλός δράκος με τη φωνή του Έντυ Μέρφυ».

Σύνοψη: (ενδεικτική) Στην κριτική του «Black Out» ο κριτικός δείχνει θετική αλλά με επιφυλάξεις στάση: αναγνωρίζει τόλμη στον σκηνοθέτη («ρισκάρει πολλά») και επαινεί συγκεκριμένα στοιχεία (ατμόσφαιρα, μουσική), χωρίς όμως ενθουσιώδη τόνο. Στην κριτική του «Parent Trap» η στάση είναι σαφώς αρνητική/απαξιωτική: ο χαρακτηρισμός «Γλυκανάλατη οικογενειακή κωμωδιούλα» χρησιμοποιεί υποτιμητικό υποκοριστικό («κωμωδιούλα») και αρνητικά φορτισμένο επίθετο («γλυκανάλατη» = υπερβολικά σιροπιαστή, χωρίς ουσία), δηλώνοντας ότι ο κριτικός τη θεωρεί ρηχή. Αντίθετα, στη «Mulan» η στάση είναι θετική: «Απολαυστικός ο καλός δράκος» δείχνει ενθουσιασμό. Στον «Τιτανικό» δεν υπάρχει έντονο αξιολογικό σχόλιο — η κριτική παραμένει ουδέτερη/περιγραφική.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Σημεία στίξης στις κριτικές

Ερώτηση: Για να σχολιάσει το περιεχόμενο των ταινιών ο κριτικός χρησιμοποιεί και τα σημεία στίξης. Ποια σημεία στίξης χρησιμοποιεί και τι δηλώνει το καθένα απ' αυτά;

Απάντηση:

• Αυτούσιο (σελ. 120), αποσιωπητικά: «Ένα φωτογράφος - “παρατηρητής”, που στήνει συνωμοσίες με τη βοήθεια του... φακού».
• Αυτούσιο (σελ. 123), εισαγωγικά σε λόγο ευθύ: «Μου αρέσει που σας βλέπω ξανά όλους εσάς τους τρελούς μπάσταρδους. Είμαστε οι Metallica και κάνουμε αυτό που ξέρουμε καλύτερα».
• Αυτούσιο (σελ. 124), ερωτηματικό: «Δεν άκουσα, θέλετε να φύγουμε;».

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο κριτικός χρησιμοποιεί συστηματικά: αποσιωπητικά (...), π.χ. «με τη βοήθεια του... φακού» — δηλώνουν εδώ μια σύντομη παύση/έμφαση πριν αποκαλυφθεί η λέξη-κλειδί («φακού»), δημιουργώντας δραματική προσμονή· εισαγωγικά (« »), για να παραθέσουν αυτούσια λόγια των πρωταγωνιστών της συναυλίας (τι είπε ο Χέτφιλντ στο κοινό) ή τίτλους τραγουδιών («“So What”», «“Battery”») — δηλώνουν ακριβή, κατά λέξη παράθεση· ερωτηματικά (;), π.χ. «Δεν άκουσα, θέλετε να φύγουμε;» — αποδίδουν την άμεση, ζωντανή επικοινωνία του τραγουδιστή με το κοινό, με απορία/πρόκληση· θαυμαστικά (!) υπονοούμενα στην έντονη περιγραφή («Η ηχητική καταιγίδα ξεσπάει και το κοινό εκρήγνυται») δίνουν έμφαση στην ένταση της στιγμής. Η χρήση αυτών των σημείων στίξης βοηθά τον κριτικό να μεταφέρει όχι μόνο πληροφορία αλλά και την ατμόσφαιρα, το συναίσθημα και τη ζωντάνια των γεγονότων που περιγράφει.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Λέξεις/φράσεις προφορικού λόγου και μεταφορά σε γραπτό λόγο

Ερώτηση: Τόσο στην παρουσίαση των ταινιών όσο και της συναυλίας υπάρχουν πολλές λέξεις ή φράσεις του προφορικού λόγου. Να τις εντοπίσεις και να τις μεταφέρεις σε γραπτό λόγο, ο οποίος θα απευθύνεται σ' ένα κοινό μεγαλύτερης ηλικίας.

Απάντηση:

• Αυτούσιο (σελ. 121): «Γλυκανάλατη οικογενειακή κωμωδιούλα».
• Αυτούσιο (σελ. 123): «τρελούς μπάσταρδους», «head-baging», «Οι Metallica σαρώνουν τη σκηνή».
• Αυτούσιο (σελ. 124): «Φίλε, δεν τους έχουμε ξαναδεί να παίζουν έτσι», «οι Metallica είναι πώρωση».

Σύνοψη: (ενδεικτική) Λέξεις/φράσεις προφορικού λόγου εντοπισμένες στα κείμενα, με ενδεικτική μεταφορά σε πιο επίσημο γραπτό λόγο για κοινό μεγαλύτερης ηλικίας: «γλυκανάλατη... κωμωδιούλα» → «υπερβολικά συναισθηματική, επιφανειακή κωμωδία»· «τρελούς μπάσταρδους» (αργκό/χυδαίο) → «ενθουσιώδεις θαυμαστές»· «head-baging» (ξενισμός/αργκό) → «έντονο, ενεργητικό χορό στον ρυθμό της μουσικής»· «Οι Metallica σαρώνουν τη σκηνή» (προφορική υπερβολή) → «Οι Metallica πραγματοποίησαν μια εντυπωσιακή, δυναμική εμφάνιση»· «Φίλε, δεν τους έχουμε ξαναδεί να παίζουν έτσι» (προφορική, οικεία προσφώνηση) → «Οι θεατές δήλωσαν ότι δεν είχαν ξαναδεί το συγκρότημα σε τόσο καλή βραδιά»· «οι Metallica είναι πώρωση» (αργκό, νεανική έκφραση ενθουσιασμού) → «το συγκρότημα αποτελεί αντικείμενο έντονου θαυμασμού για τους θεατές». Γενικά, η μεταφορά σε επίσημο λόγο αντικαθιστά αργκό/υποκοριστικές λέξεις με ουδέτερους, περιγραφικούς όρους, αφαιρώντας τη νεανική οικειότητα του πρωτότυπου κειμένου.

Κριτήρια αξιολόγησης: