Ενδεικτικές λύσεις των 5 φιλτραρισμένων ερωτήσεων (σελ. 189): 2 ερωτήσεις Α. Ανάγνωσης-κατανόησης + 3 κειμενο-θεμελιωμένες ερωτήσεις Β. Προσέγγισης της γλώσσας (περιεχόμενο εξειδικευμένων όρων, ανάλυση λέξεων σε συνθετικά, σχηματισμός προτάσεων με λέξεις του κειμένου). Οι ερωτήσεις Γ. Ερμηνεία κειμένου-Παραγωγή λόγου (διαφημιστικό κείμενο για ανθρωπιστική οργάνωση, προσωπική άποψη ψηφοφόρου) εξαιρούνται ως ανοιχτή παραγωγή λόγου/προσωπική άποψη. ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ (n=35/35).
Ερώτηση: Ποιους τομείς της Κοινωνικής, Πολιτικής και Οικονομικής ζωής ευνοεί η Ευρωπαϊκή Ένωση;
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) Σύμφωνα με το κείμενο, η Ευρωπαϊκή Ένωση ευνοεί: (α) στην Οικονομική ζωή — τις διαρθρωτικές και αγροτικές πολιτικές (μέσω της Ατζέντας 2000, με στήριξη 213 και 312 δισ. ευρώ), τη στήριξη αγροτικών εισοδημάτων και τη μείωση του χάσματος πλουσιότερων-φτωχότερων περιοχών, καθώς και το κοινό νόμισμα (ευρώ)· (β) στην Κοινωνική ζωή — το θέμα της απασχόλησης ως κοινοτική προτεραιότητα και τη γενικότερη κοινωνική συνοχή· (γ) στην Πολιτική ζωή — τη διεύρυνση των εξουσιών (νομοθετική, δημοσιονομική, ελέγχου) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, που περιορίζει το «δημοκρατικό έλλειμμα» και ενισχύει τη δημοκρατική νομιμοποίηση των θεσμών της ΕΕ.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Ποιους σημαντικότερους σταθμούς, στην εξέλιξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, επιλέγει να προβάλει ο συντάκτης του διαφημιστικού αυτού κειμένου;
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο συντάκτης προβάλλει έξι κύριους σταθμούς, σε χρονολογική σειρά: 1) οι πρώτες συμφωνίες για τις αγορές χάλυβα και άνθρακα (η απαρχή της ενοποίησης)· 2) η σταδιακή κατάργηση των τελωνειακών δασμών· 3) η γένεση της αγροτικής πολιτικής· 4) η απαρχή της νομισματικής και πολιτικής συνεργασίας· 5) η γένεση της Εσωτερικής Αγοράς και των πολιτικών οικονομικής/κοινωνικής συνοχής· 6) τέλος, η καθιέρωση του ευρώ. Η επιλογή αυτών των σταθμών εξυπηρετεί τον στόχο του κειμένου να παρουσιάσει την ευρωπαϊκή ενοποίηση ως σταδιακή αλλά συνεχή, «συγκλονιστική» πρόοδο («κτίζεται από τα κάτω, βήμα-βήμα»), ενισχύοντας το προτρεπτικό μήνυμα υπέρ της συμμετοχής στις ευρωεκλογές.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Γύρω από το θέμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης χρησιμοποιείται μια σειρά εξειδικευμένων όρων/φράσεων, όπως: Ευρωπαϊκή Επιτροπή, διαρθρωτική πολιτική, θεσμική κρίση, δημοκρατικό έλλειμμα, ενιαία πράξη, δημοσιονομική πολιτική, πολυεθνικός δημοκρατικός θεσμός. Ποιο είναι το συγκεκριμένο περιεχόμενο των όρων στο κείμενο αυτό;
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) Περιεχόμενο των όρων στο συγκεκριμένο κείμενο: Ευρωπαϊκή Επιτροπή — το θεσμικό όργανο που σχεδίασε την Ατζέντα 2000 και δημοσίευσε το ίδιο το κείμενο. Διαρθρωτική πολιτική — οι πολιτικές αναδιανομής πόρων (213 δισ. ευρώ) με στόχο τη μείωση του χάσματος πλουσιότερων-φτωχότερων περιοχών. Θεσμική κρίση — η πρόσφατη (κατά το κείμενο) κρίση της ΕΕ που δίνει ευκαιρία για μεταρρύθμιση προς μεγαλύτερη διαφάνεια/αποτελεσματικότητα. Δημοκρατικό έλλειμμα — η ανεπαρκής δημοκρατική νομιμοποίηση των θεσμών της ΕΕ, που περιορίζεται όσο αυξάνονται οι εξουσίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Ενιαία Πράξη — η συνθήκη του 1987 που διεύρυνε τις εξουσίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Δημοσιονομική πολιτική — η εξουσία ελέγχου του προϋπολογισμού που ασκεί το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Πολυεθνικός δημοκρατικός θεσμός — ο χαρακτηρισμός του ίδιου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, με μέλη από πολλά κράτη-μέλη που συνδιαμορφώνουν τις εξελίξεις στην Ένωση.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Από ποια συνθετικά αποτελούνται οι λέξεις: απαρχή, υπερβαίνω, συνεργασία, προϋπολογισμός, συναπόφαση, αναδιανομή.
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ανάλυση σε συνθετικά: απαρχή = απ(ό) + αρχή (η πρώτη, αρχική αφετηρία). υπερβαίνω = υπερ- + βαίνω (προχωρώ πέρα από ένα όριο). συνεργασία = συν- + έργο/εργάζομαι + -ασία (από κοινού εργασία/δράση). προϋπολογισμός = προ- + υπό- + λογισμός/λογίζομαι (εκ των προτέρων υπολογισμός εσόδων-εξόδων). συναπόφαση = συν- + από- + φάση/αποφασίζω (απόφαση που λαμβάνεται από κοινού, από δύο ή περισσότερα όργανα). αναδιανομή = ανα- + δια- + νομή/νέμω (εκ νέου κατανομή/μοίρασμα).
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Να σχηματίσεις προτάσεις με τις λέξεις: διευρύνω, εγχείρημα, συνδιαμορφώνω, διαφάνεια.
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ενδεικτικές προτάσεις: διευρύνω — «Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο διεύρυνε σταδιακά τις αρμοδιότητές του μέσα από διαδοχικές συνθήκες» (στο κείμενο: «διευρύνει συνεχώς τις τρεις θεμελιώδεις εξουσίες του»). εγχείρημα — «Η ευρωπαϊκή ενοποίηση αποτελεί ένα τολμηρό και πρωτότυπο εγχείρημα χωρίς προηγούμενο στην ιστορία» (στο κείμενο: «πρωτότυπο και μοναδικό εγχείρημα σε παγκόσμια επίπεδα»). συνδιαμορφώνω — «Τα 626 μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου συνδιαμορφώνουν τις κοινοτικές πολιτικές μέσα από τις επιτροπές τους» (στο κείμενο: «συνδιαμορφώνουν σε μεγάλο βαθμό τις εξελίξεις στην Ένωση»). διαφάνεια — «Η θεσμική μεταρρύθμιση της ΕΕ αποσκοπεί σε μεγαλύτερη διαφάνεια στη λήψη αποφάσεων» (στο κείμενο: «με στόχο τη μεγαλύτερη διαφάνεια, αποτελεσματικότητα και εγγύτητα με τον πολίτη»).
Κριτήρια αξιολόγησης: