Λύσεις — Κεφάλαιο 35: Η καλύτερη Ευρώπη δεν θα έλθει από μόνη της (σελ. 189) – ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Β ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 35: Η καλύτερη Ευρώπη δεν θα έλθει από μόνη της

Ενδεικτικές λύσεις των 5 φιλτραρισμένων ερωτήσεων (σελ. 189): 2 ερωτήσεις Α. Ανάγνωσης-κατανόησης + 3 κειμενο-θεμελιωμένες ερωτήσεις Β. Προσέγγισης της γλώσσας (περιεχόμενο εξειδικευμένων όρων, ανάλυση λέξεων σε συνθετικά, σχηματισμός προτάσεων με λέξεις του κειμένου). Οι ερωτήσεις Γ. Ερμηνεία κειμένου-Παραγωγή λόγου (διαφημιστικό κείμενο για ανθρωπιστική οργάνωση, προσωπική άποψη ψηφοφόρου) εξαιρούνται ως ανοιχτή παραγωγή λόγου/προσωπική άποψη.

Τομείς ζωής που ευνοεί η Ευρωπαϊκή Ένωση

Ερώτηση: Ποιους τομείς της Κοινωνικής, Πολιτικής και Οικονομικής ζωής ευνοεί η Ευρωπαϊκή Ένωση;

Απάντηση:

• Αυτούσιο (σελ. 186-188): «διατίθενται [...] 213 και 312 δισ. ευρώ για τις διαρθρωτικές και αγροτικές πολιτικές» / «στήριξη των αγροτικών εισοδημάτων [...] με στόχο τη μείωση του χάσματος πλουσιοτέρων και φτωχοτέρων περιοχών» / «το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο [...] θέτει το θέμα της απασχόλησης» / «το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο διευρύνει [...] τη νομοθετική, τη δημοσιονομική [...] και την εξουσία ελέγχου».

Σύνοψη: (ενδεικτική) Σύμφωνα με το κείμενο, η Ευρωπαϊκή Ένωση ευνοεί: (α) στην Οικονομική ζωή — τις διαρθρωτικές και αγροτικές πολιτικές (μέσω της Ατζέντας 2000, με στήριξη 213 και 312 δισ. ευρώ), τη στήριξη αγροτικών εισοδημάτων και τη μείωση του χάσματος πλουσιότερων-φτωχότερων περιοχών, καθώς και το κοινό νόμισμα (ευρώ)· (β) στην Κοινωνική ζωή — το θέμα της απασχόλησης ως κοινοτική προτεραιότητα και τη γενικότερη κοινωνική συνοχή· (γ) στην Πολιτική ζωή — τη διεύρυνση των εξουσιών (νομοθετική, δημοσιονομική, ελέγχου) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, που περιορίζει το «δημοκρατικό έλλειμμα» και ενισχύει τη δημοκρατική νομιμοποίηση των θεσμών της ΕΕ.

Οι σημαντικότεροι σταθμοί που προβάλλει το κείμενο

Ερώτηση: Ποιους σημαντικότερους σταθμούς, στην εξέλιξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, επιλέγει να προβάλει ο συντάκτης του διαφημιστικού αυτού κειμένου;

Απάντηση:

• Αυτούσιο (σελ. 186-187): «Η πορεία που έχει διανυθεί από τις πρώτες συμφωνίες για τις αγορές χάλυβα και άνθρακα, τη σταδιακή κατάργηση των τελωνειακών δασμών και τη γένεση της αγροτικής πολιτικής, την απαρχή της νομισματικής και πολιτικής συνεργασίας, έως τη γένεση της Εσωτερικής Αγοράς, των πολιτικών οικονομικής/κοινωνικής συνοχής και τελικά του ευρώ».

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο συντάκτης προβάλλει έξι κύριους σταθμούς, σε χρονολογική σειρά: 1) οι πρώτες συμφωνίες για τις αγορές χάλυβα και άνθρακα (η απαρχή της ενοποίησης)· 2) η σταδιακή κατάργηση των τελωνειακών δασμών· 3) η γένεση της αγροτικής πολιτικής· 4) η απαρχή της νομισματικής και πολιτικής συνεργασίας· 5) η γένεση της Εσωτερικής Αγοράς και των πολιτικών οικονομικής/κοινωνικής συνοχής· 6) τέλος, η καθιέρωση του ευρώ. Για την εξέλιξη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου το κείμενο προβάλλει επιπλέον τις άμεσες εκλογές του από το 1979, την Ενιαία Πράξη (1987), τη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση (1994) και τη Συνθήκη του Άμστερνταμ (1/5/99). Η επιλογή αυτών των σταθμών εξυπηρετεί τον στόχο του κειμένου να παρουσιάσει την ευρωπαϊκή ενοποίηση ως σταδιακή αλλά συνεχή, «συγκλονιστική» πρόοδο («κτίζεται από τα κάτω, βήμα-βήμα»), ενισχύοντας το προτρεπτικό μήνυμα υπέρ της συμμετοχής στις ευρωεκλογές.

Το περιεχόμενο εξειδικευμένων όρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Ερώτηση: Γύρω από το θέμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης χρησιμοποιείται μια σειρά εξειδικευμένων όρων/φράσεων, όπως: Ευρωπαϊκή Επιτροπή, διαρθρωτική πολιτική, θεσμική κρίση, δημοκρατικό έλλειμμα, ενιαία πράξη, δημοσιονομική πολιτική, πολυεθνικός δημοκρατικός θεσμός. Ποιο είναι το συγκεκριμένο περιεχόμενο των όρων στο κείμενο αυτό;

Απάντηση:

• Οι όροι εμφανίζονται αυτούσιοι στο κείμενο (σελ. 186-188), στα αντίστοιχα σημεία όπου περιγράφονται οι θεσμοί και οι πολιτικές της ΕΕ.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Περιεχόμενο των όρων στο συγκεκριμένο κείμενο: Ευρωπαϊκή Επιτροπή — το θεσμικό όργανο που σχεδίασε την Ατζέντα 2000 και δημοσίευσε το ίδιο το κείμενο. Διαρθρωτική πολιτική — οι πολιτικές αναδιανομής πόρων (213 δισ. ευρώ) με στόχο τη μείωση του χάσματος πλουσιότερων-φτωχότερων περιοχών. Θεσμική κρίση — η πρόσφατη (κατά το κείμενο) κρίση της ΕΕ που δίνει ευκαιρία για μεταρρύθμιση προς μεγαλύτερη διαφάνεια/αποτελεσματικότητα. Δημοκρατικό έλλειμμα — η ανεπαρκής δημοκρατική νομιμοποίηση των θεσμών της ΕΕ, που περιορίζεται όσο αυξάνονται οι εξουσίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Ενιαία Πράξη — η συνθήκη του 1987 που διεύρυνε τις εξουσίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Δημοσιονομική πολιτική — η εξουσία ελέγχου του προϋπολογισμού που ασκεί το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Πολυεθνικός δημοκρατικός θεσμός — ο χαρακτηρισμός του ίδιου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, με μέλη από πολλά κράτη-μέλη που συνδιαμορφώνουν τις εξελίξεις στην Ένωση.

Τα συνθετικά των λέξεων του κειμένου

Ερώτηση: Από ποια συνθετικά αποτελούνται οι λέξεις: απαρχή, υπερβαίνω, συνεργασία, προϋπολογισμός, συναπόφαση, αναδιανομή.

Απάντηση:

• Οι λέξεις εμφανίζονται στο κείμενο (σελ. 186-188): «την απαρχή της νομισματικής [...] συνεργασίας» / «υπερβαίνουν κατά πολύ τις λειτουργίες» / «τη δημοσιονομική (έλεγχος προϋπολογισμού)» / «προβλέπεται η συναπόφαση» / «τέτοιου εύρους αναδιανομή πόρων».

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ανάλυση σε συνθετικά: απαρχή = από + αρχή (η πρώτη αρχή, η αφετηρία). υπερβαίνω = υπέρ + βαίνω (προχωρώ πέρα από ένα όριο). συνεργασία = συν + εργασία (από κοινού εργασία/δράση). προϋπολογισμός = προ + υπολογισμός (εκ των προτέρων υπολογισμός εσόδων-εξόδων· το β΄ συνθετικό είναι κι αυτό σύνθετο: υπό + λογισμός). συναπόφαση = συν + απόφαση (απόφαση που λαμβάνεται από κοινού, από δύο ή περισσότερα όργανα). αναδιανομή = ανά + διανομή (εκ νέου κατανομή/μοίρασμα· διανομή = διά + νομή).

Σχηματισμός προτάσεων με λέξεις του κειμένου

Ερώτηση: Να σχηματίσεις προτάσεις με τις λέξεις: διευρύνω, εγχείρημα, συνδιαμορφώνω, διαφάνεια.

Απάντηση:

• Οι λέξεις εμφανίζονται στο κείμενο (σελ. 186-188): «διευρύνει συνεχώς τις τρεις θεμελιώδεις εξουσίες του» / «πρωτότυπο και μοναδικό εγχείρημα» / «συνδιαμορφώνουν σε μεγάλο βαθμό τις εξελίξεις» / «μεγαλύτερη διαφάνεια, αποτελεσματικότητα».

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ενδεικτικές προτάσεις: διευρύνω — «Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο διεύρυνε σταδιακά τις αρμοδιότητές του μέσα από διαδοχικές συνθήκες» (στο κείμενο: «διευρύνει συνεχώς τις τρεις θεμελιώδεις εξουσίες του»). εγχείρημα — «Η ευρωπαϊκή ενοποίηση αποτελεί ένα τολμηρό και πρωτότυπο εγχείρημα χωρίς προηγούμενο στην ιστορία» (στο κείμενο: «πρωτότυπο και μοναδικό εγχείρημα σε παγκόσμια επίπεδα»). συνδιαμορφώνω — «Τα 626 μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου συνδιαμορφώνουν τις κοινοτικές πολιτικές μέσα από τις επιτροπές τους» (στο κείμενο: «συνδιαμορφώνουν σε μεγάλο βαθμό τις εξελίξεις στην Ένωση»). διαφάνεια — «Η θεσμική μεταρρύθμιση της ΕΕ αποσκοπεί σε μεγαλύτερη διαφάνεια στη λήψη αποφάσεων» (στο κείμενο: «με στόχο τη μεγαλύτερη διαφάνεια, αποτελεσματικότητα και εγγύτητα με τον πολίτη»).