Λύσεις — Κεφάλαιο 30 (Ερωτήσεις σελ. 298) – ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 30 (Ερωτήσεις σελ. 298)

Απαντήσεις στις 4 ερωτήσεις του κεφαλαίου 30.

Ερώτηση 1 — Κατάγματα κρανίου

Ερώτηση: Τι γνωρίζετε για τα κατάγματα του κρανίου;

Απάντηση:

• Οι κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις (τραύματα κεφαλής από ατυχήματα, συνήθως σε άτομα 15-35 ετών, με σοβαρό ποσοστό θανάτου ή μόνιμης αναπηρίας) αφορούν το τριχωτό, το κρανίο και τον εγκέφαλο. Τα κατάγματα του κρανίου μπορεί να είναι (σελ. 295-296):
  • Απλά γραμμώδη, τα οποία δεν απαιτούν ιδιαίτερη φροντίδα και θεραπεία.
  • Κατάγματα της βάσης του κρανίου, τα οποία σχεδόν πάντα σημαίνουν σοβαρή εγκεφαλική βλάβη (εκροή ΕΝΥ από μύτη-αυτί, περικογχικά αιματώματα).
  • Εμπιέσματα: κατάγματα στα οποία κάποιο τμήμα του κρανίου έχει αποσπαστεί και έχει σφηνωθεί μέσα στον εγκέφαλο (χειρουργική ανύψωση).
• Τα τραύματα του τριχωτού εντοπίζονται στο δέρμα (επιδερμίδα, υποδόριο) και είναι ανοικτά (λύση συνέχειας δέρματος) ή κλειστά (θλάσεις, αιματώματα, εκχυμώσεις).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Απλά γραμμώδη (χωρίς ιδιαίτερη θεραπεία), κατάγματα βάσης κρανίου (σχεδόν πάντα σοβαρή εγκεφαλική βλάβη), εμπιέσματα (τμήμα κρανίου σφηνωμένο στον εγκέφαλο).

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 2 — Εγκεφαλικές βλάβες

Ερώτηση: Τι γνωρίζετε για τις εγκεφαλικές βλάβες;

Απάντηση:

• Οι βλάβες που προκαλούνται άμεσα από την εξάσκηση εξωτερικής βίας αποτελούν τις πρωτογενείς εγκεφαλικές βλάβες: εγκεφαλική διάσειση (παροδική διαταραχή χωρίς οργανική βλάβη), εγκεφαλική θλάση, διατομή εγκεφαλικής ουσίας, αιμορραγία (υπαραχνοειδής, υποσκληρίδια, επισκληρίδια κ.λπ.) (σελ. 296).
• Το είδος της εγκεφαλικής βλάβης και η ανατομική της θέση — το ακριβές σημείο του εγκεφάλου που έχει καταστραφεί — καθορίζουν τις κλινικές εκδηλώσεις και τη σοβαρότητα της κατάστασης του τραυματία. Επειδή τα ώριμα νευρικά κύτταρα δεν αναπαράγονται, τα κατεστραμμένα δεν αντικαθίστανται — γι' αυτό οι βλάβες είναι συχνά μόνιμες (σελ. 295).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Πρωτογενείς βλάβες (άμεσα από τη βία): διάσειση, θλάση, διατομή εγκεφαλικής ουσίας, αιμορραγία (υπαραχνοειδής, υποσκληρίδια, επισκληρίδια)· είδος + θέση καθορίζουν κλινική εικόνα και σοβαρότητα· οι νευρώνες δεν αναγεννώνται.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 3 — Τετραπληγία — παραπληγία

Ερώτηση: Τι είναι τετραπληγία και τι παραπληγία;

Απάντηση:

• Στις κακώσεις του νωτιαίου μυελού (αυξάνονται με τα τροχαία) διακόπτεται η επικοινωνία μεταξύ εγκεφάλου και περιφέρειας. Ανάλογα με το σημείο της κάκωσης (σελ. 296):
  • Τετραπληγία: εάν η κάκωση βρίσκεται στην αυχενική μοίρα της σπονδυλικής στήλης — παράλυση και των τεσσάρων άκρων.
  • Παραπληγία: εάν η κάκωση βρίσκεται χαμηλότερα από την αυχενική μοίρα — παράλυση των κάτω άκρων.
• Η κάκωση χαρακτηρίζεται πλήρης (καμία αισθητική ή κινητική λειτουργία) ή ατελής (έχει διατηρηθεί οποιαδήποτε αισθητική ή κινητική λειτουργία) — ορισμός με βάση τη λειτουργία, γιατί μπορεί να υπάρχει ατελής ανατομική διατομή χωρίς καμία λειτουργία. Ο ασθενής αντιμετωπίζει, εκτός από την απώλεια κινητικότητας-αισθητικότητας, δυσλειτουργία οργάνων: αδυναμία κένωσης ή ανεξέλεγκτη ακράτεια της ουροδόχου κύστης, δυσκολία στην αφόδευση (σελ. 297).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τετραπληγία: κάκωση νωτιαίου μυελού στην αυχενική μοίρα (4 άκρα). Παραπληγία: κάκωση χαμηλότερα από την αυχενική. Πλήρης (καμία λειτουργία) ή ατελής (διατήρηση κάποιας αισθητικής-κινητικής λειτουργίας)· προβλήματα κύστης-εντέρου.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 4 — Όγκοι εγκεφάλου

Ερώτηση: Ποιοι είναι οι πιο συχνοί όγκοι εγκεφάλου και τι γνωρίζετε γι’ αυτούς;

Απάντηση:

• Οι ενδοκρανιακοί όγκοι αναπτύσσονται με αργό ή εξαιρετικά γρήγορο ρυθμό και η πρόγνωση διαφέρει· η κλινική εικόνα εξαρτάται από το είδος (καλοήθης-κακοήθης) και τον ρυθμό ανάπτυξης-θέση (ποια κέντρα πιέζει ή διηθεί). Συνηθέστεροι (σελ. 297):
  • Γλοιώματα: ο μεγαλύτερος αριθμός των εγκεφαλικών όγκων· κακοήθη νεοπλάσματα από τον νευρικό ιστό, με βαθμό κακοήθειας που διαφέρει (γρήγορη εξέλιξη = μεγάλη κακοήθεια).
  • Μηνιγγιώματα: οι συνηθέστεροι καλοήθεις όγκοι· προέρχονται από τις μήνιγγες και πιέζουν τον εγκέφαλο χωρίς να τον διηθούν.
  • Μεταστατικοί όγκοι: 20% των όγκων του εγκεφάλου, κυρίως μεταστάσεις από μαστούς και πνεύμονες.
• Θεραπεία: καλοήθεις όγκοι που δεν διηθούν → χειρουργική αφαίρεση με πολύ καλά αποτελέσματα· η ακτινοθεραπεία βοηθά αρκετά σε κακοήθεις· η χημειοθεραπεία δεν φαίνεται να έχει ουσιαστικά αποτελέσματα. Έτσι, ασθενής με κακοήθη διηθητικό όγκο πεθαίνει μέσα σε λίγες εβδομάδες, ενώ με μηνιγγίωμα μπορεί να θεραπευτεί πλήρως.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Γλοιώματα (πολυπληθέστεροι, κακοήθη, νευρικός ιστός), μηνιγγιώματα (συχνότεροι καλοήθεις, από μήνιγγες, πιέζουν χωρίς διήθηση), μεταστατικοί (20%, μαστός-πνεύμονας)· χειρουργική για καλοήθεις, ακτινοθεραπεία για κακοήθεις, χημειοθεραπεία αναποτελεσματική.

Κριτήρια αξιολόγησης: