Λύσεις — Κεφάλαιο 31 (Ερωτήσεις σελ. 305) – ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 31 (Ερωτήσεις σελ. 305)

Απαντήσεις στις 8 ερωτήσεις του κεφαλαίου 31.

Ερώτηση 1 — Αμυγδαλεκτομή

Ερώτηση: Ποιες είναι οι ενδείξεις και ποιες οι αντενδείξεις της αμυγδαλεκτομής;

Απάντηση:

• Οι αμυγδαλές (λεμφικός ιστός του δακτυλίου Waldeyer) δρουν ως φίλτρα κατά των παθογόνων — η παρουσία τους είναι πολύτιμη και η αφαίρεσή τους πρέπει να αποφεύγεται. Ενδείξεις αμυγδαλεκτομής (σελ. 300):

  • Πάνω από 4 αμυγδαλίτιδες τον χρόνο ή πάνω από 3 υποτροπές στρεπτοκοκκικής λοίμωξης.
  • Όταν επηρεάζεται η γενική υγεία με τις υποτροπές ή δεν υπακούουν στα αντιβιοτικά.
  • Όταν συνοδεύονται από περιαμυγδαλικά αποστήματα ή υποτροπιάζουσες ρινίτιδες-παραρρινοκολπίτιδες.
  • Όταν η υπερτροφία είναι μεγάλη, οι αμυγδαλές εφάπτονται και προκαλούν δυσχέρεια στην αναπνοή.
  • Όταν οι υποτροπές συνοδεύονται από αύξηση της ΤΚΕ και του τίτλου αντιστρεπτολυσίνης (ΑΣΟ).

• Αντενδείξεις:

  • Οι αμυγδαλές δεν χειρουργούνται στη φάση της φλεγμονής.
  • Όταν συνυπάρχουν παθήσεις όπως σακχαρώδης διαβήτης, λευχαιμία, απλαστική αναιμία κ.ά. (αιμορραγικές διαθέσεις).
  • Όταν το παιδί είναι κάτω των 3 ετών.

  Επιπλοκές: συχνότερη η αιμορραγία, τις πρώτες ώρες ή 7-10 ημέρες αργότερα (τρώση αγγείων, φλεγμονή) — μπορεί να απειλήσει τη ζωή του παιδιού.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ενδείξεις: >4 αμυγδαλίτιδες/έτος ή >3 στρεπτοκοκκικές υποτροπές, επηρεασμός γενικής υγείας-αντοχή στα αντιβιοτικά, περιαμυγδαλικά αποστήματα-ρινίτιδες-παραρρινοκολπίτιδες, μεγάλη υπερτροφία με δυσχέρεια αναπνοής, αύξηση ΤΚΕ-ΑΣΟ. Αντενδείξεις: φάση φλεγμονής, διαβήτης-λευχαιμία-απλαστική αναιμία, ηλικία <3 ετών· επιπλοκή αιμορραγία (ώρες ή 7-10 ημέρες).

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 2 — Αδενοειδεκτομή

Ερώτηση: Ποιες είναι οι ενδείξεις της αδενοειδεκτομής;

Απάντηση:

• Οι αδενοειδείς εκβλαστήσεις (φαρυγγική αμυγδαλή — λεμφικός ιστός στο πίσω τοίχωμα του ρινοφάρυγγα) είναι χρήσιμες για την άμυνα και ατροφούν στην εφηβεία· όταν διογκωθούν προκαλούν φλεγμονή του ρινοφάρυγγα από κατακράτηση εκκριμάτων, λόγω απόφραξης των στομίων των ευσταχιανών σαλπίγγων και των ρινικών χοανών (σελ. 300).
• Ενδείξεις για αδενοειδεκτομή (σελ. 301):
  • Έντονη αναπνευστική δυσχέρεια ανεξαρτήτως ηλικίας.
  • Παράταση και μονιμοποίηση της στοματικής αναπνοής.
  • Συχνές προσβολές μέσης ωτίτιδας.
  • Παραρινοκολπίτιδες και χρόνιες ρινίτιδες.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Έντονη αναπνευστική δυσχέρεια (κάθε ηλικία), μόνιμη στοματική αναπνοή, συχνές μέσες ωτίτιδες, παραρινοκολπίτιδες-χρόνιες ρινίτιδες.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 3 — Τυμπανοπλαστική

Ερώτηση: Τι γνωρίζετε για την τυμπανοπλαστική;

Απάντηση:

• Οι τυμπανοπλαστικές είναι χειρουργικές μέθοδοι με τις οποίες επιχειρείται η θεραπεία της χρόνιας μέσης πυώδους ωτίτιδας καθώς και η βελτίωση ή αποκατάσταση της ακοής με την επιδιόρθωση της αγωγής των ήχων (τυμπανικός υμένας-οστάρια). Συνήθως χρησιμοποιούνται μοσχεύματα από τον ίδιο τον ασθενή (περιτονία, περιχόνδριο) (σελ. 301).
• Γίνονται: για να κλείσει μια διάτρηση του τυμπάνου· όταν λείπει η σφύρα· όταν λείπουν η σφύρα και ο άκμονας· όταν λείπουν όλα τα οστάρια· όταν λείπουν όλα τα οστάρια και υπάρχει καθήλωση του αναβολέα. Προϋπόθεση επιτυχίας: να λειτουργεί καλά η ευσταχιανή σάλπιγγα (αερισμός μέσου ωτός).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Χειρουργικές μέθοδοι για χρόνια μέση πυώδη ωτίτιδα και αποκατάσταση ακοής (αγωγή ήχων) με αυτομοσχεύματα· για διάτρηση τυμπάνου, έλλειψη σφύρας / σφύρας-άκμονα / όλων των οσταρίων / + καθήλωση αναβολέα· προϋπόθεση καλή ευσταχιανή.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 4 — Ωτοσκλήρυνση

Ερώτηση: Τι γνωρίζετε για την ωτοσκλήρυνση;

Απάντηση:

• Η ωτοσκλήρυνση είναι πάθηση άγνωστης αιτιολογίας του οστέινου λαβυρίνθου, στον οποίο επικάθεται κατά τόπους νεόπλαστος οστίτης ιστός που αργότερα σκληραίνει (καθήλωση του αναβολέα στην ωοειδή θυρίδα). Ενοχοποιείται η κληρονομικότητα, και στις γυναίκες οι εγκυμοσύνες επιδεινώνουν την εξέλιξη των βλαβών. Η βαρηκοΐα αρχίζει προοδευτικά — τα ηχητικά κύματα παύουν βαθμιαία να διαβιβάζονται στο έσω αυτί (βαρηκοΐα αγωγής)· εκδηλώνεται με την ενηλικίωση (σελ. 301-302).
• Θεραπεία: χειρουργική αφαίρεση του αναβολέα (αναβολεκτομή, με διάφορες τεχνικές — πρόθεση)· η αποκατάσταση της ακοής μετά την εγχείρηση είναι άμεση. Αντιμετωπίζεται και με ακουστικά βαρηκοΐας, που εξυπηρετούν αρκετά καλά την ακοή.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Πάθηση άγνωστης αιτιολογίας του οστέινου λαβυρίνθου (νεόπλαστο οστούν που σκληραίνει), κληρονομική, επιδεινώνεται με εγκυμοσύνες· προοδευτική βαρηκοΐα αγωγής στην ενηλικίωση· αφαίρεση αναβολέα (άμεση ακοή) ή ακουστικά.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 5 — Καρκίνος λάρυγγα

Ερώτηση: Τι γνωρίζετε για τον καρκίνο του λάρυγγα;

Απάντηση:

• Ο καρκίνος του λάρυγγα αποτελεί το 2% όλων των καρκίνων και είναι συχνότερος στους καπνιστές. Μπορεί να αναπτυχθεί σε οποιοδήποτε σημείο της λαρυγγικής κοιλότητας, με 4 εντοπίσεις: 1) υπεργλωττιδική, 2) γλωττιδική, 3) υπογλωττιδική, 4) διαγλωττιδική. Προσβάλλει άνδρες πάνω από 50 ετών που κάνουν κατάχρηση καπνού και οινοπνευματωδών ποτών (σελ. 303).
• Συμπτώματα: δυσκαταποσία, δύσπνοια, αντανακλαστική ωταλγία και βράγχος της φωνής (κάθε επιδεινούμενο βράγχος → διερεύνηση). Διάγνωση: λαρυγγοσκόπηση, με επιβεβαίωση από ιστολογική εξέταση (βιοψία). Θεραπεία: συντηρητική ή ριζική χειρουργική επέμβαση (λαρυγγεκτομή — μόνιμη τραχειοστομία) και ακτινοθεραπεία.

Σύνοψη: (ενδεικτική) 2% των καρκίνων, καπνιστές — άνδρες > 50 με κατάχρηση καπνού-αλκοόλ· 4 εντοπίσεις (υπεργλωττιδική, γλωττιδική, υπογλωττιδική, διαγλωττιδική)· δυσκαταποσία, δύσπνοια, αντανακλαστική ωταλγία, βράγχος· λαρυγγοσκόπηση + ιστολογική· χειρουργική (ριζική) και ακτινοθεραπεία.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 6 — Επείγουσα τραχειοτομία

Ερώτηση: Πώς γίνεται η επείγουσα τραχειοτομία;

Απάντηση:

• Συχνά η τραχειοτομή γίνεται επειγόντως για να σώσει τη ζωή από οξεία απόφραξη των αναπνευστικών οδών. Γίνεται με τομή στο δέρμα πάνω στον κρικοειδή χόνδρο (κρικοθυρεοειδική μεμβράνη), όπου η τραχεία βρίσκεται αμέσως κάτω από το δέρμα και δεν υπάρχουν μεγάλα αγγεία. Η διατομή της τραχείας οδηγεί σε στρογγυλή οπή ανάλογη με το μέγεθος του τραχειοσωλήνα που θέλουμε να τοποθετήσουμε. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί οποιοδήποτε εργαλείο υπάρχει διαθέσιμο — ένα οποιοδήποτε μαχαίρι ή ψαλίδι (σελ. 304).
• Στη συνέχεια ο ασθενής μεταφέρεται στο χειρουργείο για την κανονική τραχειοτομία (ανάλογα με το επίπεδο σε σχέση με τον ισθμό του θυρεοειδούς: ανώτερη — η απλούστερη —, μέση, κατώτερη).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τομή δέρματος πάνω στον κρικοειδή χόνδρο (τραχεία αμέσως κάτω από το δέρμα, χωρίς μεγάλα αγγεία), διατομή τραχείας σε στρογγυλή οπή για τον τραχειοσωλήνα, με οποιοδήποτε εργαλείο (μαχαίρι, ψαλίδι)· έπειτα κανονική τραχειοτομία στο χειρουργείο.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 7 — Λόγοι τραχειοτομίας

Ερώτηση: Για ποιους λόγους γίνεται η τραχειοτομία;

Απάντηση:

• Η τραχειοτομή είναι μικρή χειρουργική επέμβαση που φέρνει σε επαφή την τραχεία με το εξωτερικό περιβάλλον. Γίνεται (σελ. 304):

  • Για να αντιμετωπιστεί απόφραξη των αναπνευστικών οδών.
  • Για να διευκολυνθεί η αποβολή εκκρίσεων από το τραχειοβρογχικό δένδρο (και ο μακροχρόνιος μηχανικός αερισμός).

  Η απόφραξη προκαλείται από: ξένα σώματα, τραύματα, ερεθιστικές ουσίες, φλεγμονές (διφθερίτιδα), αλλεργικές αντιδράσεις (οίδημα λάρυγγα), παράλυση και των δύο φωνητικών χορδών, καλοήθεις ή κακοήθεις όγκους (λάρυγγα).

• Ανάλογα με το επίπεδο σε σχέση με τον ισθμό του θυρεοειδούς: ανώτερη (απλούστερη), μέση, κατώτερη.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Για απόφραξη των αναπνευστικών οδών (ξένα σώματα, τραύματα, ερεθιστικές ουσίες, διφθερίτιδα, αλλεργία, παράλυση και των δύο φωνητικών χορδών, όγκοι) και για διευκόλυνση αποβολής εκκρίσεων του τραχειοβρογχικού δένδρου· ανώτερη-μέση-κατώτερη.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 8 — Φροντίδα τραχειοτομίας

Ερώτηση: Τι πρέπει να προσέχουμε σ’ έναν ασθενή με τραχειοτομία;

Απάντηση:

• Σε ασθενή με τραχειοτομία (σελ. 304):
  • Ο αέρας που εισπνέει πρέπει να είναι πλούσιος σε υδρατμούς (ύγρανση — παρακάμπτεται η μύτη).
  • Ο τραχειοσωλήνας αφαιρείται για καθάρισμα και αποστείρωση 2-3 ημέρες μετά την εγχείρηση, ώστε να έχει σταθεροποιηθεί το άνοιγμα της τραχείας.
  • Ο εσωτερικός σωλήνας τις ημέρες αυτές αφαιρείται και καθαρίζεται κάθε δύο ώρες, για να αποφευχθεί η απόφραξή του από βλέννη.
  • Η αναρρόφηση των εκκριμάτων δεν πρέπει να παρατείνεται πάνω από 15 δευτερόλεπτα, πρέπει να γίνεται συχνά και υπό άσηπτες συνθήκες.
  • Ο ασθενής πρέπει να βρίσκεται υπό συνεχή παρακολούθηση.
• Επιπλοκές που παρακολουθούμε: άπνοια, αιμορραγία, πνευμοθώρακας, υποδόριο εμφύσημα, τραχειοοισοφαγικό συρίγγιο κ.ά.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Υγρός εισπνεόμενος αέρας· αλλαγή-αποστείρωση τραχειοσωλήνα 2-3 ημέρες μετά· καθαρισμός εσωτερικού σωλήνα κάθε 2 ώρες· αναρρόφηση ≤ 15 s, συχνή, άσηπτη· συνεχής παρακολούθηση· επιπλοκές: άπνοια, αιμορραγία, πνευμοθώρακας, υποδόριο εμφύσημα, τραχειοοισοφαγικό συρίγγιο.

Κριτήρια αξιολόγησης: