Λύσεις — Κεφάλαιο 9 (Ερωτήσεις σελ. 100) – ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 9 (Ερωτήσεις σελ. 100)

Απαντήσεις στις 9 ερωτήσεις του κεφαλαίου 9.

Ερώτηση 1 — Αποτελέσματα υποθρεψίας

Ερώτηση: Ποια είναι τα αποτελέσματα της υποθρεψίας στον οργανισμό;

Απάντηση:

• Οι ασθενείς με προβλήματα θρέψης νοσούν ευκολότερα και η νόσος μπορεί να αποβεί μοιραία, γιατί η άμυνα του οργανισμού σε συνθήκες κακής θρέψης είναι ανεπαρκής: όταν λείπουν πρωτεΐνες, υπάρχει μειωμένη παραγωγή αντισωμάτων και, συνεπώς, ευαισθησία στις λοιμώξεις (σελ. 93).
• Εκτός από το αμυντικό σύστημα, υπολειτουργούν και τα άλλα συστήματα με όργανα ζωτικής σημασίας, όπως το ήπαρ και οι πνεύμονες. Πολλοί ασθενείς εισάγονται ήδη με υποθρεψία (από τη νόσο και άλλους παράγοντες) και αυτή χειροτερεύει όσο περνούν οι ημέρες νοσηλείας — με επιπτώσεις στην επούλωση και τη μετεγχειρητική πορεία.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ανεπαρκής άμυνα (λιγότερα αντισώματα → λοιμώξεις), υπολειτουργία ζωτικών οργάνων (ήπαρ, πνεύμονες), ευκολότερη και βαρύτερη νόσηση· επιδεινώνεται με τη νοσηλεία.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 2 — Αίτια υποθρεψίας

Ερώτηση: Ποια είναι τα αίτια της υποθρεψίας; (ονομαστικά).

Απάντηση:

• Οι ασθενείς με ελαττωμένη θρέψη ανήκουν σε μία από τις κατηγορίες (σελ. 93-94):
  1. Δεν θέλουν να φάνε: αλλαγή συνηθειών-απώλεια όρεξης, πόνος, νευρογενής ανορεξία.
  2. Δεν μπορούν να φάνε: χαλασμένες οδοντοστοιχίες, επεμβάσεις στοματικής κοιλότητας, παθήσεις ανώτερου πεπτικού, κωματώδεις καταστάσεις.
  3. Δεν τους φτάνει όσο και να φάνε: εκτεταμένα τραύματα, μεγάλα εγκαύματα, νεοπλασίες.
  4. Δεν «χωνεύουν» αυτά που τρώνε: φλεγμονώδεις νόσοι εντέρου, σύνδρομα δυσαπορρόφησης.
  5. Μπορούν και θέλουν, αλλά δεν επιτρέπεται: προετοιμασία για εξετάσεις-επεμβάσεις, μετεγχειρητική νηστεία.
  6. Δεν έχουν να φάνε: υποσιτισμός, κοινωνικές-οικονομικές αιτίες.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Δεν θέλουν (ανορεξία, πόνος), δεν μπορούν (στόμα, ανώτερο πεπτικό, κώμα), δεν τους φτάνει (τραύματα, εγκαύματα, νεοπλασίες), δεν χωνεύουν (φλεγμονές εντέρου, δυσαπορρόφηση), δεν επιτρέπεται (νηστεία), δεν έχουν (υποσιτισμός).

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 3 — Ανθρωπομετρικά στοιχεία

Ερώτηση: Ποια είναι τα ανθρωπομετρικά στοιχεία εκτίμησης της θρέψης;

Απάντηση:

• Κατά την εισαγωγή μετρώνται το ύψος και το βάρος του ασθενούς και ερωτάται αν έχει χάσει βάρος, πόσο και σε τι διάστημα. Εκτός από αυτά, τα ανθρωπομετρικά στοιχεία καθορίζονται από (σελ. 94):
  • τα αποθέματα λίπους (π.χ. δερματική πτυχή),
  • τη σωματική πρωτεϊνική μάζα: βάρος σώματος, περίμετρος βραχίονα, μυϊκή περιοχή βραχίονα.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ύψος, βάρος και ιστορικό απώλειας βάρους· αποθέματα λίπους· σωματική πρωτεϊνική μάζα (βάρος, περίμετρος βραχίονα, μυϊκή περιοχή βραχίονα).

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 4 — Εργαστηριακές εξετάσεις

Ερώτηση: Ποιες εργαστηριακές εξετάσεις μάς βοηθούν να εκτιμήσουμε την κατάσταση της θρέψης ενός αρρώστου;

Απάντηση:

• Οι πιο σημαντικές εργαστηριακές εξετάσεις για την εκτίμηση της θρέψης (σελ. 94):
  • Μέτρηση των λευκωμάτων του ορού (εξέταση αίματος — αλβουμίνη κ.λπ.).
  • Μέτρηση της κρεατινίνης των ούρων (εξέταση ούρων 24ώρου — δείκτης μυϊκής μάζας).
  • Μέτρηση της ανοσιακής ικανότητας του οργανισμού (αριθμός λεμφοκυττάρων, δερμοαντιδράσεις κ.ά.).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Λευκώματα ορού, κρεατινίνη ούρων 24ώρου, ανοσιακή ικανότητα (λεμφοκύτταρα, δερμοαντιδράσεις).

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 5 — Διόρθωση ελλειμμάτων

Ερώτηση: Πώς διορθώνονται τα ελλείμματα της θρέψης; (ονομαστικά).

Απάντηση:

• Τα ελλείμματα θρέψης διορθώνονται (σελ. 94-99, Ανακεφαλαίωση):
  1. Με έτοιμα διαιτητικά συμπληρώματα υψηλής περιεκτικότητας σε πρωτεΐνες, παράλληλα με την καθημερινή διατροφή — σε αυξημένη απώλεια πρωτεϊνών (μετεγχειρητικά, νεοπλασία, πολυτραυματίες, εγκαυματίες), μειωμένη πρόσληψη (προεγχειρητικά, χημειοθεραπεία, ανορεξία, τραύματα στόματος) ή αυξημένες ανάγκες (κύηση, λοχεία-θηλασμός, παιδιατρική, ανάρρωση).
  2. Με εντερική διατροφή (διαλύματα στο στομάχι ή το έντερο).
  3. Με παρεντερική διατροφή (ενδοφλέβια χορήγηση θρεπτικών συστατικών).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Με έτοιμα διαιτητικά συμπληρώματα (πλούσια σε πρωτεΐνες), με εντερική διατροφή και με παρεντερική διατροφή.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 6 — Εντερική διατροφή — ορισμός

Ερώτηση: Τι ονομάζουμε εντερική διατροφή;

Απάντηση:

• Εντερική διατροφή ονομάζουμε τη συνεχή ή διακεκομμένη χορήγηση τροφής με τη μορφή διαλυμάτων (υγρή ομογενοποιημένη τροφή) μέσα στο στομάχι ή, συνηθέστερα, στο έντερο του ασθενούς (σελ. 95).
• Τα έτοιμα διαλύματα περιέχουν σε ιδανική αναλογία όλα τα θρεπτικά συστατικά (υδατάνθρακες, πρωτεΐνες, λίπη, ιχνοστοιχεία, βιταμίνες) και χορηγούνται μέσω λεπτού ρινογαστρικού καθετήρα από σιλικόνη (χωρίς ερεθισμούς για μήνες, νεότεροι έως το δωδεκαδάκτυλο για αποφυγή εισρόφησης) ή, σε πρόβλημα ανώτερου πεπτικού / μακρόχρονη σίτιση, μέσω καθετήρα νηστιδοστομίας. Πλεονέκτημα η φυσιολογική οδός· μειονέκτημα οι διάρροιες, που ελέγχονται με μείωση του ρυθμού.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Συνεχής ή διακεκομμένη χορήγηση υγρής ομογενοποιημένης τροφής (διαλύματα) στο στομάχι ή συνηθέστερα στο έντερο, μέσω ρινογαστρικού καθετήρα ή νηστιδοστομίας.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 7 — Εντερική διατροφή — χρήση

Ερώτηση: Πότε χρησιμοποιείται η εντερική διατροφή;

Απάντηση:

• Η εντερική διατροφή χρησιμοποιείται σε ασθενείς με υγιές πεπτικό σύστημα, οι οποίοι όμως, για διάφορους λόγους, δεν μπορούν να πάρουν επαρκή ποσότητα τροφής από το στόμα και τα διαιτητικά συμπληρώματα δεν μπορούν να καλύψουν τις θερμιδικές και πρωτεϊνικές ανάγκες τους (σελ. 95).
• Όταν υπάρχει πρόβλημα στο ανώτερο πεπτικό ή η σίτιση πρέπει να διαρκέσει πολύ, γίνεται μέσω καθετήρα νηστιδοστομίας. Αν το πεπτικό δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί καθόλου, επιλέγεται η παρεντερική διατροφή.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Σε ασθενείς με υγιές πεπτικό που δεν μπορούν να πάρουν αρκετή τροφή από το στόμα και τα συμπληρώματα δεν επαρκούν.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 8 — Παρεντερική διατροφή — ορισμός

Ερώτηση: Τι ονομάζουμε παρεντερική διατροφή;

Απάντηση:

• Παρεντερική διατροφή ονομάζουμε την ενδοφλέβια χορήγηση των θρεπτικών συστατικών, όταν το πεπτικό σύστημα, για διάφορους λόγους, δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί (σελ. 96).
• Το διάλυμα χορηγείται μέσω ενδοφλέβιου καθετήρα σε κεντρική φλέβα (υποκλείδιο, σφαγίτιδα)· οι περιφερικές φλέβες αποφεύγονται γιατί θρομβώνονται γρήγορα από την υψηλή πυκνότητα των διαλυμάτων. Έχει πολλές, συχνές και σοβαρές επιπλοκές — σχετικές με τον καθετήρα (πνευμοθώρακας-αιμοθώρακας, τραυματισμός υποκλειδίου-αιμορραγία, διάτρηση καρδιάς, πυρετός-σηψαιμία, θρομβοφλεβίτιδα-θρόμβωση) και μεταβολικές (υπεργλυκαιμία έως κώμα, υπογλυκαιμία, ηπατική βλάβη, αλλεργία) — αλλά η συμβολή της είναι καθοριστική.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η ενδοφλέβια χορήγηση θρεπτικών συστατικών όταν δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί το πεπτικό, μέσω καθετήρα σε κεντρική φλέβα· επιπλοκές καθετήρα και μεταβολικές.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 9 — Μερική — ολική

Ερώτηση: Πότε η παρεντερική διατροφή είναι μερική και πότε ολική;

Απάντηση:

• Η παρεντερική διατροφή είναι μερική όταν χορηγούνται μερικά μόνο από τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά (π.χ. μόνο γλυκόζη-ηλεκτρολύτες ή αμινοξέα, συμπληρωματικά της σίτισης από το στόμα) και ολική (Ο.Π.Δ.) όταν χορηγούνται όλα τα συστατικά — υδατάνθρακες, πρωτεΐνες-αμινοξέα, λίπη, ηλεκτρολύτες, ιχνοστοιχεία, βιταμίνες — ώστε να καλύπτονται πλήρως οι ανάγκες του ασθενούς ενδοφλεβίως (σελ. 96).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Μερική: χορηγούνται μερικά μόνο θρεπτικά συστατικά· ολική: χορηγούνται όλα τα συστατικά ενδοφλέβια.

Κριτήρια αξιολόγησης: