Λύσεις — Κεφάλαιο 19 (Ερωτήσεις σελ. 204) – ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 19 (Ερωτήσεις σελ. 204)

Απαντήσεις στις 5 ερωτήσεις του κεφαλαίου 19.

Ερώτηση 1 — Διαίρεση περιτονίτιδων

Ερώτηση: Πώς διαιρούνται οι φλεγμονές του περιτοναίου;

Απάντηση:

• Η περιτονίτιδα είναι φλεγμονή της περιτοναϊκής κοιλότητας, που περικλείεται από το περισπλάχνιο και το τοιχωματικό πέταλο του περιτοναίου. Οι περιτονίτιδες διαιρούνται (σελ. 201):
  • Σε οξείες και χρόνιες (κατά την πορεία).
  • Σε πρωτοπαθείς και δευτεροπαθείς, ανάλογα με τον τρόπο προσβολής.
  • Σε γενικευμένες και εντοπισμένες, ανάλογα με την έκταση.
  • Σε μικροβιακές και άσηπτες (χημικές), ανάλογα με την αιτία.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Οξείες-χρόνιες· πρωτοπαθείς-δευτεροπαθείς (τρόπος προσβολής)· γενικευμένες-εντοπισμένες (έκταση)· μικροβιακές-άσηπτες χημικές (αίτιο).

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 2 — Οξεία δευτεροπαθής

Ερώτηση: Τι γνωρίζετε για την οξεία δευτεροπαθή περιτονίτιδα;

Απάντηση:

• Είναι η πιο συνηθισμένη μορφή περιτονίτιδας· οφείλεται σε φλεγμονή ή διάτρηση των κοίλων ενδοκοιλιακών οργάνων. Η βαρύτητά της εξαρτάται από το είδος της μικροβιακής προσβολής και τη γενική-ανοσολογική κατάσταση του αρρώστου· οι λοιμώξεις είναι μικτές (αερόβια-αναερόβια). Προκαλείται οίδημα και υπεραιμία του περιτοναίου και παράγεται διιδρωματικό υγρό (θολό, πυώδες ή αιμορραγικό, πλούσιο σε λευκοκύτταρα και ινική)· η ινική συγκολλά το επίπλουν και τις έλικες γύρω από τη φλεγμονή → εντοπισμένη περιτονίτιδα, αλλιώς γενικευμένη. Με σωστή θεραπεία αποκατάσταση σε 8-10 ημέρες, διαφορετικά συμφύσεις, κρύπτες πύου, πολλαπλά ενδοπεριτοναϊκά αποστήματα και θάνατος (σελ. 201-202).
• Κλινική εικόνα: τοπικά — κοιλιακός πόνος και σύσπαση του κοιλιακού τοιχώματος· γενικά — πυρετός-ρίγη, ναυτία-έμετοι, ταχυκαρδία, ταχύπνοια, ιδρώτες, ανησυχία, αφυδάτωση, ολιγουρία, shock. Διάγνωση: κλινική εικόνα, πλήρης βιοχημικός-αιματολογικός και ακτινολογικός έλεγχος, παρακέντηση της κοιλίας. Επιπλοκές: οξείες και χρόνιες (shock, αναπνευστική-ηπατική ανεπάρκεια) — οι οξείες μπορεί να είναι θανατηφόρες. Θνητότητα οξείας διάχυτης 40%, στους νέους με διάτρηση έλκους-σκωληκοειδίτιδα 10%.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η συχνότερη μορφή· από φλεγμονή-διάτρηση κοίλων οργάνων, μικτές λοιμώξεις, διιδρωματικό υγρό-ινική → εντοπισμένη ή γενικευμένη· πόνος-σύσπαση κοιλίας, πυρετός-ρίγη, έμετοι, ταχυκαρδία, αφυδάτωση, shock· διάγνωση με εργαστηριακό-ακτινολογικό έλεγχο και παρακέντηση· θνητότητα 40% (10% σε νέους).

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 3 — Αίτια

Ερώτηση: Ποια είναι τα συνηθέστερα αίτια της οξείας δευτεροπαθούς περιτονίτιδας;

Απάντηση:

• Συνηθέστερα αίτια (σελ. 202): η διάτρηση έλκους στομάχου ή δωδεκαδακτύλου, η οξεία παγκρεατίτιδα, η οξεία χολοκυστίτιδα, η οξεία σκωληκοειδίτιδα, η οξεία σαλπιγγίτιδα, η οξεία απόφραξη των μεσεντερίων αγγείων, η οξεία εκκολπωματίτιδα και τα κοιλιακά τραύματα (ρήξεις κοίλων σπλάχνων).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Διάτρηση έλκους στομάχου-δωδεκαδακτύλου, οξεία παγκρεατίτιδα, οξεία χολοκυστίτιδα, οξεία σκωληκοειδίτιδα, οξεία σαλπιγγίτιδα, απόφραξη μεσεντερίων αγγείων, οξεία εκκολπωματίτιδα, κοιλιακά τραύματα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 4 — Θεραπεία

Ερώτηση: Ποια είναι η θεραπεία της οξείας δευτεροπαθούς περιτονίτιδας;

Απάντηση:

• Η θεραπευτική αντιμετώπιση συνίσταται (σελ. 202-203):
  • Στην αποκατάσταση του ύδατος και των ηλεκτρολυτικών διαταραχών (ενδοφλέβια υγρά).
  • Στη συστηματική χορήγηση αντιβιοτικών.
  • Στην άμεση και όσο το δυνατόν ταχύτερη χειρουργική αντιμετώπιση της περιτονίτιδας, που επιβάλλεται στις περισσότερες περιπτώσεις για την αποκατάσταση της αιτίας που την προκάλεσε (σύγκλειση διάτρησης, σκωληκοειδεκτομή, χολοκυστεκτομή, καθαρισμός-πλύση κοιλίας).
  • Στη συνεχή ρινογαστρική αναρρόφηση.
  • Στον συνεχή εργαστηριακό έλεγχο.
  • Στην ανακούφιση από τον πόνο, αφού πρώτα τεθεί η διάγνωση.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Υγρά-ηλεκτρολύτες, συστηματικά αντιβιοτικά, άμεση χειρουργική αντιμετώπιση της αιτίας, συνεχής ρινογαστρική αναρρόφηση, συνεχής εργαστηριακός έλεγχος, αναλγησία μετά τη διάγνωση.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 5 — Πρωτοπαθής περιτονίτιδα

Ερώτηση: Τι γνωρίζετε για την πρωτοπαθή περιτονίτιδα;

Απάντηση:

• Η πρωτοπαθής περιτονίτιδα οφείλεται σε μικροοργανισμούς που προσβάλλουν αιματογενώς την περιτοναϊκή κοιλότητα (χωρίς ενδοκοιλιακή εστία). Παλαιότερα ήταν συχνή, από στρεπτόκοκκους και πνευμονιόκοκκο· σήμερα εμφανίζεται σε αρρώστους με νεφρωσικό σύνδρομο, ερυθηματώδη λύκο και κίρρωση του ήπατος (σελ. 203).
• Κλινική εικόνα: πυρετός, κοιλιακός πόνος, ευαισθησία στην ψηλάφηση, διάταση της κοιλιάς. Θεραπεία: αντιβιοτικά, ενώ βοηθά και η συνεχής θεραπευτική αντιμετώπιση της υποκείμενης νόσου. Η θνητότητα είναι μεγάλη — 60%. (Η χρόνια περιτονίτιδα, σπάνια, οφείλεται σε φυματίωση ή σπανιότερα σε πυογόνους κόκκους-μύκητες, με ασαφή συμπτώματα, ψηλαφητές μάζες και υγρό· θεραπεία αντιφυματικά και λαπαροτομία για συμφύσεις-αποφράξεις.)

Σύνοψη: (ενδεικτική) Αιματογενής προσβολή του περιτοναίου (παλιά στρεπτόκοκκοι-πνευμονιόκοκκος)· σήμερα σε νεφρωσικό σύνδρομο, λύκο, κίρρωση· πυρετός, κοιλιακός πόνος, ευαισθησία, διάταση· αντιβιοτικά· θνητότητα 60%.

Κριτήρια αξιολόγησης: