Λύσεις — Κεφάλαιο 19: Ε. Οικονομοπούλου, «Εναλλακτικός τουρισμός» (σελ. 120) – ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Α΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 19: Ε. Οικονομοπούλου, «Εναλλακτικός τουρισμός» (σελ. 120)

Λύσεις των 4 ερωτήσεων του βιβλίου (σελ. 120): Α.1-Α.3 (το δημοσίευμα ως ρεπορτάζ, τι ώθησε τη δημοσιογράφο, πώς γίνεται ελκυστικό), Β.1 (μεταφορά στον άλλο αριθμό). Οι ερωτήσεις Γ (παραγωγή λόγου) δεν περιλαμβάνονται.

Είναι το δημοσίευμα ρεπορτάζ;

Ερώτηση: Σύμφωνα με τα λεξικά, ρεπορτάζ είναι η συγκέντρωση στοιχείων, η έρευνα που γίνεται πάνω σε ένα θέμα από ένα δημοσιογράφο (ρεπόρτερ). Είναι το δημοσίευμα αυτό ρεπορτάζ; Γιατί;

Απάντηση:

• Συγκέντρωση στοιχείων για την οργάνωση (σελ. 118-119): «H S.C.I. (Service Civil International) είναι μια παγκόσμια οργάνωση [...] υποστηρίζεται από το Youth Forum της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το European Co-ordination Bureau»· το ελληνικό παράρτημα «λειτουργεί από το 1957(!)».
• Ιστορικά στοιχεία (σελ. 119): «Το πρώτο πρόγραμμα εθελοντικής εργασίας οργανώθηκε το 1983 [...] στα Καλάβρυτα [...] Το 1985 ήταν η πρώτη χρονιά που Έλληνες έλαβαν μέρος [...] κάθε χρόνο 100 περίπου άτομα».
• Πρακτικά στοιχεία (σελ. 119): «δουλεύουν 5-6 ώρες κάθε μέρα», «Η διαμονή και η διατροφή είναι δωρεάν», «18.000 δρχ. [...] ή 25.000 δρχ.», «να έχετε συμπληρώσει τα 18 σας χρόνια και να μιλάτε αγγλικά»· παραδείγματα προγραμμάτων.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ναι, είναι ρεπορτάζ, γιατί η δημοσιογράφος έχει συγκεντρώσει και ερευνήσει στοιχεία πάνω σε ένα συγκεκριμένο θέμα, τα εθελοντικά προγράμματα εργασίας (work-camps): παρουσιάζει την οργάνωση S.C.I., τους φορείς που τη στηρίζουν, το ελληνικό παράρτημα και την ιστορία του (1957, 1983, 1985), τις διαδικαστικές λεπτομέρειες (ώρες εργασίας, διαμονή, κόστος, προϋποθέσεις) και συγκεκριμένα προγράμματα (Μογγολία, Καππαδοκία, Φινλανδία). Πρόκειται για ρεπορτάζ ενημερωτικού χαρακτήρα, γραμμένο με ζωντανό, προσωπικό ύφος που απευθύνεται στον αναγνώστη.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Δεκτή και η επιφύλαξη ότι λείπουν συνεντεύξεις ή μαρτυρίες εθελοντών, αρκεί να τεκμηριώνεται η απάντηση.

Τι ώθησε τη δημοσιογράφο να ασχοληθεί με το θέμα

Ερώτηση: Τι νομίζεις ότι ώθησε τη δημοσιογράφο να ασχοληθεί με το θέμα αυτό;

Απάντηση:

• Αυτούσιο (σελ. 118): «Έχετε την περιπέτεια στο αίμα σας; H τόλμη σάς περισσεύει; Οι οικολογικές σας ευαισθησίες ξεπερνούν τα όρια της γειτονιάς σας [...]; Τότε ίσως θα πρέπει φέτος να κάνετε εναλλακτικό τουρισμό».
• Αυτούσιο (σελ. 119): «Μέσα από τη δράση της προωθεί την ιδέα της ειρηνικής συνύπαρξης ανθρώπων με διαφορετικές καταβολές, καθώς και την ανάγκη της άμεσης παρέμβασης των ανθρώπων στα προβλήματα που υπάρχουν γύρω μας»· «κίνηση συμβολική και σίγουρα συγκινητική»· «100 περίπου άτομα συνδυάζουν διακοπές, περιπέτεια και κοινωνική προσφορά».

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ενδεικτικά: η δημοσιογράφος γράφει πριν από την περίοδο των διακοπών («φέτος») και θέλει να προτείνει στους νέους αναγνώστες μια διαφορετική, εναλλακτική μορφή διακοπών. Την ώθησαν: (α) η επικαιρότητα του θέματος των καλοκαιρινών διακοπών· (β) η θετική εκτίμησή της για τις αξίες που προωθεί η S.C.I. — ειρήνη, διεθνής συνεργασία, ειρηνική συνύπαρξη, κοινωνική αλληλεγγύη, οικολογική ευαισθησία· (γ) το ότι ο εναλλακτικός τουρισμός είναι σχετικά άγνωστος (μόνο 100 Έλληνες τον χρόνο), ενώ η οργάνωση λειτουργεί στην Ελλάδα ήδη από το 1957 — κάτι που την εντυπωσιάζει, όπως δείχνει το «(!)»· (δ) η συγκίνηση από τη συμβολική κίνηση του γερμανικού τμήματος στα Καλάβρυτα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Η ερώτηση ζητά εικασία του μαθητή· δεκτή κάθε απάντηση που στηρίζεται σε στοιχεία του κειμένου.

Πώς γίνεται ελκυστικό το δημοσίευμα

Ερώτηση: Με ποιους τρόπους προσπαθεί να κάνει το δημοσίευμα ελκυστικό για τους αναγνώστες;

Απάντηση:

• Ρητορικές ερωτήσεις (σελ. 118): «Έχετε την περιπέτεια στο αίμα σας; H τόλμη σάς περισσεύει; [...] Απεχθάνεστε τις... πολλές ανέσεις και την εύκολη ζωή;».
• Άμεση απεύθυνση και οικειότητα (σελ. 119): «Ας δούμε όμως», «Φυσικά μην περιμένετε σουίτες ξενοδοχείων και σερβιτόρους να σας εξυπηρετούν», «Τώρα σίγουρα ανυπομονείτε να μάθετε», «Θα κάνουμε λοιπόν μαζί το γύρο του κόσμου».
• Θαυμαστικό-σχόλιο (σελ. 119): «λειτουργεί από το 1957(!)», «κίνηση συμβολική και σίγουρα συγκινητική».
• Εξωτικά παραδείγματα σε λίστα (σελ. 119): «• Στη Μογγολία, παρέα με νομάδες. • Φωτογραφικό σαφάρι στην Καππαδοκία. • Στη Φινλανδία, επισκευάζοντας κάποιο παλιό ιστιοφόρο»· αποσιωπητικά: «Μερικές από τις εναλλακτικές προτάσεις που ίσως σας αφορούν...».
• Δίτιτλος τίτλος (σελ. 118): «Εναλλακτικός τουρισμός — H άλλη όψη των διακοπών».

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η δημοσιογράφος κάνει το δημοσίευμα ελκυστικό: (α) με ρητορικές ερωτήσεις στην αρχή, που απευθύνονται στη διάθεση του νέου για περιπέτεια, τόλμη και οικολογική ευαισθησία· (β) με άμεση απεύθυνση στον αναγνώστη σε β΄ πληθυντικό και με α΄ πληθυντικό που δημιουργεί οικειότητα («Θα κάνουμε λοιπόν μαζί το γύρο του κόσμου»)· (γ) με χιούμορ και ειρωνεία («Απεχθάνεστε τις... πολλές ανέσεις», «μην περιμένετε σουίτες ξενοδοχείων και σερβιτόρους»)· (δ) με σχόλια και θαυμαστικά που μεταδίδουν ενθουσιασμό («1957(!)», «συμβολική και σίγουρα συγκινητική»)· (ε) με λέξεις-κλειδιά που ελκύουν τους νέους (περιπέτεια, τόλμη, γύρος του κόσμου) και ξένους όρους (work-camps)· (στ) με λίστα εξωτικών προορισμών και αποσιωπητικά που κεντρίζουν την περιέργεια· (ζ) με τον ελκυστικό δίτιτλο τίτλο «Η άλλη όψη των διακοπών».

Μεταφορά στον άλλο αριθμό

Ερώτηση: «Ας δούμε όμως και μερικές διαδικαστικές λεπτομέρειες σχετικά με τα εθελοντικά προγράμματα εργασίας. Οι εθελοντές δουλεύουν καθημερινά εκτός από τα Σαββατοκύριακα. Φυσικά μην περιμένετε σουΐτες ξενοδοχείων και σερβιτόρους να σας εξυπηρετήσουν». Να γίνει μεταφορά των λέξεων του κειμένου στον άλλο αριθμό.

Απάντηση:

• Ρήματα: δούμε → δω· δουλεύουν → δουλεύει· περιμένετε → περιμένεις· εξυπηρετήσουν → εξυπηρετήσει.
• Ονόματα: μερικές (μόνο πληθυντικός) → μία / κάποια· διαδικαστικές λεπτομέρειες → διαδικαστική λεπτομέρεια· τα εθελοντικά προγράμματα → το εθελοντικό πρόγραμμα· (εργασίας: μένει ως γενική προσδιοριστική — ή εργασιών)· οι εθελοντές → ο εθελοντής· τα Σαββατοκύριακα → το Σαββατοκύριακο· σουίτες ξενοδοχείων → σουίτα ξενοδοχείου· σερβιτόρους → σερβιτόρο.
• Αντωνυμία: σας → σε.
• Άκλιτα (μένουν ίδια): Ας, όμως, και, σχετικά με, καθημερινά, εκτός από, Φυσικά, μην, να.

Σύνοψη: «Ας δω όμως και μία (κάποια) διαδικαστική λεπτομέρεια σχετικά με το εθελοντικό πρόγραμμα εργασίας. Ο εθελοντής δουλεύει καθημερινά εκτός από το Σαββατοκύριακο. Φυσικά μην περιμένεις σουίτα ξενοδοχείου και σερβιτόρο να σε εξυπηρετήσει».

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Το «μερικές» δεν έχει ενικό· αντικαθίσταται με «μία» ή «κάποια».
• Η γενική «εργασίας» μπορεί να μείνει στον ενικό (εννοιολογικά αμετάβλητη) ή να γίνει «εργασιών».