Σκέψη / Μεθοδολογία: Εντοπίζουμε στο κείμενο τις προτάσεις που εισάγονται με etsi, licet κ.λπ., εξετάζουμε αν εκφράζουν πραγματική κατάσταση (εναντιωματική) ή υποθετική/παραχωρητική κατάσταση, και προσδιορίζουμε τον σύνδεσμο, την έγκλιση και -όπου υπάρχει υποτακτική- την ακολουθία χρόνων.

Απάντηση:

«Licet mihi ostendās agmina militum...»: παραχωρητική πρόταση, σύνδεσμος licet, υποτακτική ενεστώτα (ostendās).
«licet mortem minitēris»: παραχωρητική πρόταση, σύνδεσμος licet, υποτακτική ενεστώτα (minitēris).
«Etsi senex et corpore infirmo sum»: εναντιωματική πρόταση, σύνδεσμος etsi, οριστική ενεστώτα (sum) — πραγματική κατάσταση.

Πρόσεξε:

Το licet είναι ο μόνος σύνδεσμος στο κείμενο που εισάγει παραχωρητική πρόταση με υποτακτική, ενώ το etsi εισάγει εναντιωματική πρόταση με οριστική.

Άσκηση ΙΙ (σελ. 113)

Να αναγνωριστούν οι παρακάτω εναντιωματικές και παραχωρητικές προτάσεις (σύνδεσμος, εκφορά, ακολουθία): Etiamsi natūra tales non sint, necessitāte esse coguntur (Μάθ. XXVIII). Etsi Sulla Marium hostem iudicāri volēbat, Scaevola negāvit sententiam dicere. Quamquam mihi mortem minitāris, numquam tamen Marium hostem iudicābo. (ποια η διαφορά με την αντίστοιχη πρόταση του κειμένου;)

Σκέψη / Μεθοδολογία: Εξετάζουμε σύνδεσμο και έγκλιση σε κάθε πρόταση, τα κατατάσσουμε ως εναντιωματικές ή παραχωρητικές, και συγκρίνουμε την τρίτη πρόταση με το αντίστοιχο σημείο του κειμένου («licet mortem minitēris»).

Απάντηση:

«Etiamsi...sint, ...coguntur»: etiamsi + υποτακτική ενεστώτα → παραχωρητική, υποθετικού χαρακτήρα.
«Etsi...volēbat, Scaevola negāvit...»: etsi + οριστική παρατατικού → εναντιωματική, πραγματική κατάσταση στο παρελθόν.
«Quamquam...minitāris, ...iudicābo»: quamquam + οριστική ενεστώτα → εναντιωματική, πραγματική κατάσταση.
Διαφορά με το κείμενο: στο κείμενο «licet mortem minitēris» (licet + υποτακτική) είναι παραχωρητική, με υποθετική απόχρωση («κι αν ακόμη με απειλήσεις»)· εδώ «quamquam...minitāris» (quamquam + οριστική) είναι εναντιωματική, δηλώνει βέβαιη/πραγματική απειλή.

Πρόσεξε:

Το quamquam εισάγει πάντα εναντιωματική πρόταση με οριστική, σε αντίθεση με το etiamsi, που μπορεί να πάρει και τις δύο εκφορές.

Άσκηση ΙΙΙ (σελ. 113)

Να γίνει χρονική αντικατάσταση του iudicārētur· να κλιθεί το ουσ. senex (βλ. τη Γραμματική στις ανωμαλίες των τριτόκλιτων).

Σκέψη / Μεθοδολογία: Το iudicārētur είναι γ΄ ενικό υποτακτικής παρατατικού, παθητικής φωνής, του ρήματος iudico. Δίνουμε τους υπόλοιπους χρόνους της υποτακτικής. Το senex, senis είναι ανώμαλο αρσενικό ουσιαστικό της 3ης κλίσης.

Απάντηση:

Ενεστώτα: iudicētur — Παρατατικού: iudicārētur — Παρακειμένου: iudicātus sit — Υπερσυντελίκου: iudicātus esset.
Κλίση senex, senis: Εν. Ον./Κλ. senex, Γεν. senis, Δοτ. seni, Αιτ. senem, Αφ. sene — Πληθ. Ον./Κλ. senēs, Γεν. senum, Δοτ./Αφ. senibus, Αιτ. senēs.

Πρόσεξε:

Το senex έχει γενική πληθυντικού senum, μία από τις ανωμαλίες των τριτόκλιτων ονομάτων.

Άσκηση IV (σελ. 113)

Να μεταφραστούν στα λατινικά οι προτάσεις: Αν και είναι οπλισμένος, δε με τρομάζει (terreo, 2· πραγματικό γεγονός) Ακόμη κι αν είναι οπλισμένος, δε με φοβίζει (κάτι το υποθετικό)

Σκέψη / Μεθοδολογία: Η πρώτη πρόταση δηλώνει πραγματικό γεγονός, άρα χτίζεται ως εναντιωματική με etsi + οριστική. Η δεύτερη δηλώνει υποθετική κατάσταση, άρα χτίζεται ως παραχωρητική με etiamsi + υποτακτική.

Απάντηση:

Etsi armātus est, me non terret.
Etiamsi armātus sit, me non terreat.

Πρόσεξε:

Η επιλογή etsi+οριστική έναντι etiamsi+υποτακτική εξαρτάται αποκλειστικά από το αν η κατάσταση δηλώνεται ως βέβαιη/πραγματική ή ως απλώς υποθετική/ενδεχόμενη.

Προηγούμενο Στοιχείο

Επιστροφή στην Ενότητα

Επόμενο Στοιχείο