Σκέψη / Μεθοδολογία: Εντοπίζουμε τις προτάσεις που εισάγονται με ut (συμπερασματικό) και εξετάζουμε την έγκλιση (πάντα υποτακτική) και την ακολουθία χρόνων ανάλογα με τον χρόνο του ρήματος εξάρτησης στην κύρια πρόταση.

Απάντηση:

«ut...nequeāmus»: υποτακτική ενεστώτα, εξαρτάται από το deducta est (παρακείμενος με αξία αρκτικού χρόνου).
«ut pugnāre cuperent»: υποτακτική παρατατικού, εξαρτάται από το invasĕrat (υπερσυντέλικος, ιστορικός χρόνος).
«ut...cogantur»: υποτακτική ενεστώτα, εξαρτάται από το reddit (ενεστώτας, αρκτικός χρόνος).
«ut non solum...fiant...sed etiam ut...obsequātur»: υποτακτική ενεστώτα, εξαρτώνται από το sunt (ενεστώτας, αρκτικός χρόνος).

Πρόσεξε:

Το deducta est είναι περιφραστικός παρακείμενος παθητικής φωνής και θεωρείται εδώ αρκτικός χρόνος, γιατί εκφράζει κατάσταση που ισχύει στο παρόν.

Άσκηση II (σελ. 98)

Να συμπληρωθεί το ρήμα της συμπερασματικής πρότασης και να δικαιολογηθεί η ακολουθία των χρόνων: Tam magnum periculum est, ut salvi esse non................................ (possum) Tam magnum periculum erat, ut salvi esse non................................ (possum) Tam miserum bellum civile est, ut multi................................ (pereo) Tam misera bella civilia erant, ut multi................................ (pereo) Tantus furor eis est, ut omnes (αιτ.)................................ (interficio) Tantus furor eis erat, ut omnes (αιτ.)................................ (interficio)

Σκέψη / Μεθοδολογία: Εφαρμόζουμε την ακολουθία χρόνων των συμπερασματικών προτάσεων: όταν το ρήμα της κύριας είναι σε αρκτικό χρόνο (est), η συμπερασματική παίρνει υποτακτική ενεστώτα· όταν είναι σε ιστορικό χρόνο (erat, erant), παίρνει υποτακτική παρατατικού.

Απάντηση: possint — possent — pereant — perirent — interficiant — interficerent.

Πρόσεξε:

Το ρήμα pereo κλίνεται όπως το eo (ανώμαλο, 4ης συζ.)· υποτ. ενεστώτα pereat/pereant, υποτ. παρατατικού periret/perirent.
Το interficio ανήκει στην κατηγορία του capio (γ΄ συζυγία σε -io): υποτ. ενεστώτα interficiat/interficiant, υποτ. παρατατικού interficeret/interficerent.

Άσκηση III (σελ. 98)

Να γίνει συντακτική αναγνώριση των τύπων: sentīre, ipsa victoria, quōrum auxiliō.

Σκέψη / Μεθοδολογία: Εντοπίζουμε τη συντακτική λειτουργία κάθε τύπου μέσα στην πρόταση που ανήκει, εξετάζοντας από ποιο ρήμα ή έννοια εξαρτάται και ποια πτώση/λειτουργία έχει.

Απάντηση:

sentīre: τελικό απαρέμφατο (ισοδύναμο αντικειμένου), αντικείμενο του non destiti (μαζί με τα dicere, facere)· ταυτοπροσωπίας.
ipsa victoria: ονομαστική, β΄ όρος σύγκρισης στο «nihil miserius quam ipsa victoria», ομοιόπτωτη με το nihil.
quōrum: γενική κτητική, προσδιορίζει το victores (εννοούμενο)· auxiliō: αφαιρετική του μέσου, εξαρτάται από το obsequātur.

Πρόσεξε:

Η σύγκριση με quam απαιτεί ομοιόπτωτους όρους (εδώ και οι δύο όροι, nihil και ipsa victoria, είναι στην ονομαστική).

Άσκηση IV (σελ. 98)

Να γίνει χρονική αντικατάσταση του τύπου: parta sit (στα τρία γένη)· το επίθετο ferox.

Σκέψη / Μεθοδολογία: Το parta sit είναι γ΄ ενικό υποτακτικής παρακειμένου, παθητικής φωνής, του ρήματος pario. Δίνουμε τους υπόλοιπους χρόνους της υποτακτικής στα τρία γένη. Το ferox είναι μονοκατάληκτο επίθετο της 3ης κλίσης.

Απάντηση:

Ενεστώτα: pariātur — Παρατατικού: parerētur — Παρακειμένου: parta/partus/partum sit — Υπερσυντελίκου: parta/partus/partum esset.
Κλίση ferox, -ōcis: Εν. Ον./Κλ. ferox, Γεν. ferōcis, Δοτ. ferōci, Αιτ. ferōcem (αρσ./θηλ.)/ferox (ουδ.), Αφ. ferōci — Πληθ. Ον./Κλ./Αιτ. ferōces (αρσ./θηλ.)/ferōcia (ουδ.), Γεν. ferōcium, Δοτ./Αφ. ferōcibus.

Πρόσεξε:

Ο παρακείμενος και ο υπερσυντέλικος υποτακτικής της παθητικής φωνής σχηματίζονται περιφραστικά (μετοχή παθ. παρακειμένου + sim/essem), γι' αυτό η μετοχή αλλάζει γένος ανάλογα με το υποκείμενο.

Άσκηση V (σελ. 98)

Να μεταφραστούν στα λατινικά οι προτάσεις: Τους πιάνει τέτοια μανία, ώστε κάνουν πόλεμο (bellum gero) Τους έπιασε τέτοια μανία, ώστε έκαναν πόλεμο

Σκέψη / Μεθοδολογία: Χτίζουμε συμπερασματική πρόταση με ut + υποτακτική, μετά από το tantus furor στην κύρια, εφαρμόζοντας την ακολουθία χρόνων ανάλογα με το ρήμα εξάρτησης (invadit/invasit).

Απάντηση:

Tantus furor eos invadit, ut bellum gerant.
Tantus furor eos invasit, ut bellum gererent.

Πρόσεξε:

Το «τους πιάνει» αποδίδεται με invadit + αιτιατική (eos), κατά το πρότυπο του κειμένου «tantus furor omnes invasĕrat».

Προηγούμενο Στοιχείο

Επιστροφή στην Ενότητα

Επόμενο Στοιχείο