Σκέψη / Μεθοδολογία: Εντοπίζουμε όλες τις si-προτάσεις του κειμένου, προσδιορίζουμε την εκφορά της υπόθεσης και της απόδοσης, κατατάσσουμε το είδος του υποθετικού λόγου και συμπληρώνουμε νοερά τα ρήματα που παραλείπονται στους ελλειπτικούς υποθετικούς λόγους.

Απάντηση:

«Si marmor illi obtulisses, si viliōrem materiam (obtulisses), fecisset tale...»: υπόθ. αντίθετη προς την πραγματικότητα, παρελθόν (υποτ. υπερσυντελίκου και στα δύο σκέλη).
«si licēbit...explicābit, si minus (licēbit), in paupertāte (explicābit)»: ανοιχτή υπόθεση, μέλλον (οριστική μέλλοντα).
«si poterit, in patriā (explicābit), si minus (poterit), in exilio (explicābit)»: ανοιχτή υπόθεση, μέλλον.
«si poterit, imperātor (erit), si minus, miles (erit)»: ανοιχτή υπόθεση, μέλλον.
«si poterit, integer (erit), si minus, dēbilis (erit)»: ανοιχτή υπόθεση, μέλλον.

Πρόσεξε:

Το «si minus» είναι πάγια ελλειπτική έκφραση που ισοδυναμεί με «si non» + το ρήμα της προηγούμενης υπόθεσης.
Στους ελλειπτικούς υποθετικούς λόγους παραλείπεται συχνά και το ρήμα της απόδοσης (π.χ. «erit»).

Άσκηση ΙΙ (σελ. 108)

Αναγνωρίστε τους παρακάτω υποθετικούς λόγους: Nisi vos ipsi patriae consulueritis, nemo patriae consulet (Μάθ XXV) Si habet Asia suspicionem luxuriae, Murēnam laudāre debēmus (Μάθ. XXX) Exempla accērent in tenebris, nisi litterārum lumen accederet (Μάθ. XXXII)

Σκέψη / Μεθοδολογία: Για κάθε υποθετικό λόγο εξετάζουμε την έγκλιση-χρόνο της υπόθεσης και της απόδοσης, και τα κατατάσσουμε στα τρία είδη.

Απάντηση:

consulueritis/consulet: ανοιχτή υπόθεση, αναφορά στο μέλλον.
habet/debemus: ανοιχτή υπόθεση, αναφορά στο παρόν.
accērent/accederet: υπόθεση αντίθετη προς την πραγματικότητα, αναφορά στο παρόν.

Πρόσεξε:

Στην ανοιχτή υπόθεση αναφοράς στο μέλλον, η λατινική συχνά προτιμά συντ. μέλλοντα στην υπόθεση και απλό μέλλοντα στην απόδοση.

Άσκηση ΙΙΙ (σελ. 109)

Μετατρέψτε τις προτάσεις σε υποθετικούς λόγους ανάλογα με το είδος που ζητείται Marmor Phidiae offers. Simulacrum faciet (ανοικτή υπόθ.) Marmor Phidiae offers. Simulacrum faciet (δυνατή υπόθεση) Marmor Phidiae obtulisti. Simulacrum fecit (ανοικτή υπόθ.) Marmor Phidiae obtulisti. Simulacrum fecit (υπόθ. αντίθ. προς την πραγματικότητα)

Σκέψη / Μεθοδολογία: Ενώνουμε τις δύο ανεξάρτητες προτάσεις σε υποθετικό λόγο, επιλέγοντας την κατάλληλη εκφορά ανάλογα με το ζητούμενο είδος.

Απάντηση:

Si Phidiae marmor offers, simulacrum faciet.
Si Phidiae marmor offeras, simulacrum faciat.
Si Phidiae marmor obtulisti, simulacrum fecit.
Si Phidiae marmor obtulisses, simulacrum fecisset.

Πρόσεξε:

Στη δυνατή υπόθεση αλλάζουν και τα δύο ρήματα σε υποτακτική ενεστώτα (offeras, faciat).
Στην υπόθεση αντίθετη προς την πραγματικότητα για το παρελθόν, και τα δύο ρήματα μπαίνουν σε υποτακτική υπερσυντελίκου.

Άσκηση IV (σελ. 109)

Να γίνει χρονική αντικατάσταση του efficiet· να κλιθεί το ebur.

Σκέψη / Μεθοδολογία: Το efficiet είναι γ΄ ενικό οριστικής μέλλοντα του efficio. Δίνουμε τους υπόλοιπους χρόνους στο ίδιο πρόσωπο. Το ebur, -oris είναι ουδέτερο της 3ης κλίσης.

Απάντηση:

Ενεστώτας: efficit — Παρατατικός: efficiēbat — Μέλλοντας: efficiet — Παρακείμενος: effēcit — Υπερσυντέλικος: effēcerat — Συντ. Μέλλοντας: effēcerit.
Κλίση ebur, -oris: Εν. Ον./Κλ./Αιτ. ebur, Γεν. eboris, Δοτ. ebori, Αφ. ebore — Πληθ. Ον./Κλ./Αιτ. ebora, Γεν. eborum, Δοτ./Αφ. eboribus.

Πρόσεξε:

Το efficio είναι σύνθετο του facio (ex- + facio), γι' αυτό ο ενεστωτικός χυμός -a- τρέπεται σε -i- (efficio, όχι *effacio), αλλά ο παρακείμενος διατηρεί το -fec- (effēci).

Άσκηση V (σελ. 109)

Να μεταφραστούν στα λατινικά οι παρακάτω υποθετικοί λόγοι: Αν λέει αυτό το πράγμα (hoc), κάνει λάθος (ανοικτή υπόθεση) Αν είπε αυτό το πράγμα, έκανε λάθος (ανοικτή υπόθ.) Αν έλεγε αυτό το πράγμα, θα έκανε λάθος (υπόθ. αντίθ. προς την πραγματικότητα)

Σκέψη / Μεθοδολογία: Χτίζουμε υποθετικό λόγο ανάλογα με το ζητούμενο είδος: ανοιχτή υπόθεση → si + οριστική (ίδιου χρόνου)· υπόθεση αντίθετη προς την πραγματικότητα (παρόν) → si + υποτακτική παρατατικού.

Απάντηση:

Si hoc dicit, errat.
Si hoc dixit, erravit.
Si hoc dicĕret, errāret.

Πρόσεξε:

Στην ανοιχτή υπόθεση, ο χρόνος της οριστικής είναι ο ίδιος και στα δύο σκέλη.
Η υπόθεση αντίθετη προς την πραγματικότητα για το παρόν χρησιμοποιεί υποτακτική παρατατικού και στα δύο σκέλη, όχι υπερσυντελίκου.

Προηγούμενο Στοιχείο

Επιστροφή στην Ενότητα

Επόμενο Στοιχείο