Κεφάλαιο 8.7 — Ευρύτερη εφαρμογή της κινητικής θεωρίας - Σύνοψη (σελ. 28) — Λύσεις - Απαντήσεις
Άσκηση 1.15 (σελ. 28)
Πώς ερμηνεύεται η ελάττωση της θερμοκρασίας ενός υγρού όταν εξατμίζεται;
Σκέψη / Μεθοδολογία: Η εξάτμιση αφορά διαφυγή των πιο γρήγορων μορίων από την ελεύθερη επιφάνεια του υγρού· η σχέση \(\frac{1}{2}m\overline{\upsilon^2}=\frac{3}{2}kT\) (που ισχύει ποιοτικά και για τα υγρά) συνδέει τη μέση κινητική ενέργεια των εναπομεινάντων μορίων με τη θερμοκρασία.
Λύση:
- Μόνο τα μόρια με αρκετά μεγάλη κινητική ενέργεια (μεγάλη ταχύτητα) μπορούν να ξεπεράσουν τις διαμοριακές έλξεις και να διαφύγουν από την ελεύθερη επιφάνεια του υγρού κατά την εξάτμιση.
- Αφού τα πιο γρήγορα (πιο ενεργειακά) μόρια είναι αυτά που φεύγουν, τα μόρια που απομένουν στο υγρό έχουν, κατά μέσο όρο, μικρότερη κινητική ενέργεια από πριν.
- Από τη σχέση \(\frac{1}{2}m\overline{\upsilon^2}=\frac{3}{2}kT\), μικρότερη μέση κινητική ενέργεια των εναπομεινάντων μορίων σημαίνει μικρότερη θερμοκρασία — άρα το υγρό ψύχεται.
Απάντηση: Η εξάτμιση αφαιρεί προτιμητικά τα πιο γρήγορα μόρια του υγρού· τα μόρια που απομένουν έχουν μικρότερη μέση κινητική ενέργεια, άρα (μέσω της σχέσης θερμοκρασίας-κινητικής ενέργειας) το υγρό ψύχεται.
Πρόσεξε:
- Το φαινόμενο είναι επιλεκτικό ως προς την ταχύτητα: δε φεύγουν τυχαία μόρια, αλλά προτιμητικά τα ταχύτερα — αυτή η επιλεκτικότητα είναι η αιτία της ψύξης.
- Πρακτικό παράδειγμα: κομπρέσες με οινόπνευμα (υγρό που εξατμίζεται εύκολα) χρησιμοποιούνται ακριβώς για αυτή την ψυκτική δράση.